Elon Musk nói về mục tiêu tài sản 10 nghìn tỷ USD, trong khi giới tài chính Phố Wall đã bắt đầu chuẩn bị cho khả năng SpaceX niêm yết trong tương lai.
Diễn biến này xuất hiện cùng lúc với hai mảng khác của Elon Musk: câu chuyện về định giá và vốn của SpaceX, và vụ kiện với OpenAI vẫn đang tiếp diễn. Các chi tiết cho thấy tâm điểm không chỉ nằm ở tài sản cá nhân của Musk, mà còn ở cách quyền kiểm soát doanh nghiệp của ông có thể được giữ lại nếu SpaceX lên sàn.
Elon Musk nhắc đến mốc 10 nghìn tỷ USD
Trên X, Elon Musk phản hồi Peter H. Diamandis, người sáng lập XPrize Foundation, sau khi Diamandis nói ông đã vượt mốc khoảng 800 tỷ USD, tương đương khoảng 2,7% GDP của Mỹ. Musk trả lời ngắn gọn: “$10T or bust”. Diamandis cũng so sánh quy mô tài sản này với John D. Rockefeller vào năm 1913 và viết rằng Rockefeller có dầu mỏ, còn Musk có tương lai.
SpaceX được nhắc đến như một thương vụ có thể hút dòng vốn lớn
Câu chuyện lớn hơn nằm ở kỳ vọng xung quanh SpaceX, công ty tên lửa và vệ tinh tư nhân có thể niêm yết ở mức khoảng 1,5 nghìn tỷ USD. Gần 200 nhà đầu tư tổ chức từ các quỹ lớn ở Phố Wall gần đây đã đến Texas để nghe thuyết trình về SpaceX. Một số nhà quản lý quỹ đã bắt đầu phân bổ tiền cho thương vụ này, đồng thời tính xem họ có thể mua bao nhiêu và cần bán bớt tài sản nào để giải phóng vốn. Một số người đang cân nhắc cắt giảm vị thế ở các cổ phiếu công nghệ lớn, trong đó có Tesla (TSLA).
Tesla vẫn là điểm được nhà đầu tư nhỏ lẻ theo dõi
Trong khi thị trường chú ý đến SpaceX, nhà đầu tư nhỏ lẻ lại phản ứng mạnh hơn với Tesla (TSLA). Trên Stocktwits, tâm lý với TSLA được ghi nhận là cực kỳ tích cực dù lượng tin nhắn thấp. Với SpaceX, tâm lý được ghi nhận là tiêu cực và mức thảo luận cũng rất thấp. Một số bình luận trên diễn đàn còn đặt ra câu hỏi về việc Elon Musk có nên tự chi trả cho hạ tầng Tesla hay không, trong khi các nhà giao dịch khác đưa ra những dự báo ngắn hạn về giá cổ phiếu TSLA. Tính đến hiện tại, Tesla giảm 13% từ đầu năm và là mã có hiệu suất kém thứ hai trong nhóm Mag7.
Cấu trúc cổ phiếu của SpaceX có thể giúp Musk giữ quyền kiểm soát sau IPO
SpaceX đang nói với nhà đầu tư IPO rằng không ai có thể loại Elon Musk khỏi vị trí CEO hoặc chủ tịch hội đồng quản trị nếu ông không đồng ý, do cơ chế biểu quyết gắn với cổ phiếu của ông. Theo đoạn trích trong hồ sơ được Reuters dẫn lại, Elon chỉ có thể mất các vai trò này thông qua một cuộc bỏ phiếu của người nắm giữ cổ phiếu loại B. Mỗi cổ phiếu loại B sẽ có 10 phiếu biểu quyết, và Elon được kỳ vọng vẫn nắm nhóm cổ phiếu này sau khi niêm yết. Hồ sơ cũng cho biết nếu ông giữ phần lớn cổ phiếu loại B trong thời gian dài, ông có thể tiếp tục kiểm soát việc ai được tham gia hoặc rời khỏi phần lớn hội đồng quản trị.
SpaceX dùng mô hình cổ phiếu hai lớp, nhưng phạm vi ảnh hưởng còn phụ thuộc hồ sơ pháp lý
SpaceX dự kiến áp dụng cấu trúc cổ phiếu hai lớp. Mô hình này thường gặp ở các công ty công nghệ do nhà sáng lập dẫn dắt vì cho phép người sáng lập và cổ đông sớm giữ quyền kiểm soát lớn hơn so với nhà đầu tư đại chúng. Tuy vậy, cấu trúc lần này được mô tả là đi xa hơn, vì hội đồng quản trị của công ty đại chúng thường vẫn giữ quyền chính thức để bãi nhiệm CEO, kể cả khi nhà sáng lập có đủ phiếu để định hình kết quả cuối cùng. Các chuyên gia quản trị doanh nghiệp cho rằng tác động thực tế của điều khoản này sẽ phụ thuộc vào tài liệu pháp lý gốc của SpaceX. Dù vậy, bộ điều khoản hiện tại vẫn cho Elon Musk gần như quyền phủ quyết cá nhân đối với mọi nỗ lực muốn loại ông ra khỏi vị trí điều hành. SpaceX cũng cảnh báo nhà đầu tư IPO rằng cấu trúc này “sẽ hạn chế hoặc loại bỏ khả năng của bạn trong việc tác động đến các vấn đề doanh nghiệp và việc bầu chọn giám đốc của chúng tôi”.
Vụ kiện OpenAI của Elon Musk tiếp tục với nhân chứng Greg Brockman
Elon Musk vẫn đang theo đuổi vụ kiện với OpenAI tại California. Greg Brockman, đồng sáng lập kiêm chủ tịch OpenAI, dự kiến sẽ ra làm chứng vào thứ Hai tại Oakland trong vụ kiện mà Musk đã khởi xướng. Musk muốn các đối thủ AI của mình quay lại mô hình quỹ phi lợi nhuận. Ông đang kiện OpenAI, Greg Brockman và CEO Sam Altman, với cáo buộc họ đã vi phạm một cam kết mang tính từ thiện và kiếm tiền theo cách không phù hợp.
OpenAI nói Musk đã liên hệ trước ngày xét xử
Trong một hồ sơ nộp tối Chủ nhật, luật sư của OpenAI cho biết Elon Musk đã liên hệ với Greg Brockman vào khoảng ngày 25/4, tức khoảng hai ngày trước khi phiên tòa bắt đầu, để hỏi về khả năng dàn xếp. Greg trả lời rằng hai bên có thể rút lại các yêu cầu của mình. Sau đó Musk đáp: “By the end of this week, you and Sam will be the most hated men in America. If you insist, so it will be.” Luật sư của OpenAI muốn tòa cho phép họ chất vấn Greg về đoạn trao đổi này.
Tổng kết
Những dữ kiện hiện có cho thấy Elon Musk đang đứng giữa ba điểm nóng cùng lúc: tham vọng tài sản cá nhân ở mức rất cao, kỳ vọng niêm yết của SpaceX với cấu trúc quyền biểu quyết có lợi cho người sáng lập, và một vụ kiện AI chưa kết thúc với OpenAI. Tuy vậy, vẫn chưa có đủ chi tiết để kết luận chắc hơn về thời điểm IPO của SpaceX, mức định giá cuối cùng, hay tác động cụ thể của các diễn biến pháp lý đối với từng bên.
