Ngân hàng trung ương Nga cho biết quy mô tài sản tài chính liên quan đến crypto trong nước gần như đi ngang suốt 6 tháng qua, ở mức khoảng 3,8 tỷ ruble, tương đương 44 triệu USD.
Diễn biến này cho thấy nhu cầu bán lẻ tại Nga vẫn khá yếu, dù nước này đã hợp pháp hóa khai thác crypto từ năm 2024 và đang xây dựng khung pháp lý cho giao dịch, thanh toán và một số sản phẩm đầu tư liên quan.
- Quy mô đầu tư vào sản phẩm liên quan đến crypto tại Nga gần như không tăng trong 6 tháng.
- Khung pháp lý mới vẫn đi kèm nhiều giới hạn, từ mức đầu tư đến danh mục tài sản được phép.
- Hoạt động crypto của Nga lớn hơn nhiều ở giao dịch, thanh toán xuyên biên giới và khai thác hơn là ở nhu cầu đầu tư trong nước.
Quy mô đầu tư crypto trong nước của Nga gần như không đổi
Ngân hàng trung ương Nga cho biết giá trị tài sản tài chính liên quan đến crypto chỉ tăng nhẹ từ khoảng 3,7 tỷ ruble lên 3,8 tỷ ruble trong 6 tháng, tương đương mức tăng khoảng 3%. Tính theo đầu người, con số này chỉ vào khoảng 26 ruble, tức 0,30 USD mỗi người.
Dữ liệu hiện có cho thấy nhu cầu này chủ yếu đến từ mảng bán lẻ, nhưng vẫn rất nhỏ nếu so với quy mô dân số khoảng 146 triệu người. Điều đó cho thấy việc hợp thức hóa một phần thị trường chưa đủ để tạo ra làn sóng đầu tư lớn trong nước.
Những sản phẩm crypto nào đang hiện diện trên thị trường Nga?
Hiện có một số nhóm sản phẩm đã được ghi nhận, gồm khoảng 5.600 vị thế trong hợp đồng tương lai crypto trị giá 1,7 tỷ ruble; 3.800 nhà đầu tư tham gia các công cụ tài chính bám theo giá Bitcoin và Ethereum với tổng giá trị 354 triệu ruble; và 271 khách hàng dùng hệ thống tự động giao dịch với quy mô 85,6 triệu ruble.
Ở phía tổ chức, các công cụ nợ gắn với crypto đã đạt 4,1 tỷ ruble, trong đó nhà đầu tư bán lẻ chiếm 42% thị trường này. Các sản phẩm được nhắc đến chủ yếu do các ngân hàng nhà nước như Sberbank và VTB cấu trúc, gắn với biến động giá Bitcoin.
Moscow Exchange cũng đã bổ sung dần các sản phẩm phái sinh crypto, gồm hợp đồng tương lai Bitcoin và Ethereum, ETF Bitcoin và Ethereum, sau đó là hợp đồng tương lai cho các chỉ số Solana, XRP và Tron. Tuy vậy, các sản phẩm mới này chưa tạo ra thay đổi rõ rệt về tổng giá trị đầu tư.
Khung pháp lý mới vẫn đi cùng nhiều giới hạn
Dự luật đang được xây dựng tại Duma coi crypto là tài sản và cấm sử dụng như phương tiện thanh toán trong nước. Nhà đầu tư sẽ phải trải qua kiểm tra, bị giới hạn đầu tư hằng năm ở mức 300.000 ruble, và ban đầu chỉ một số tài sản có vốn hóa lớn trong danh sách trắng của ngân hàng trung ương mới được phép.
Song song với đó, một dự luật khác nhằm hình sự hóa hoạt động khai thác crypto không có giấy phép đã được thông qua ở vòng đọc đầu tiên. Mức phạt có thể lên tới 2,5 triệu ruble, và trường hợp liên quan đến tổ chức tội phạm có thể đối mặt án tù tối đa 5 năm.
Chính phủ cũng đã phê duyệt biện pháp cấm khai thác crypto tại Moscow, vùng Moscow và một phần khu vực Kursk ít nhất đến năm 2032. Một số khu vực khác trước đó cũng đã bị hạn chế khai thác đến năm 2031, trong bối cảnh hoạt động này bị cho là gây thiếu điện tại một số nơi sau khi được hợp pháp hóa vào năm 2024.
Vì sao thị trường crypto Nga vẫn nhỏ?
Quy mô đầu tư trong nước của Nga vẫn rất nhỏ nếu đặt cạnh cả nền kinh tế lẫn thị trường crypto toàn cầu. Dù nước này có vai trò đáng kể trong giao dịch tài sản số, phần lớn sức nặng lại đến từ lưu chuyển tiền, thanh toán xuyên biên giới và khai thác, chứ không phải từ nhu cầu đầu tư bán lẻ.
Ước tính của Chainalysis cho thấy Nga đã ghi nhận khoảng 376,3 tỷ USD giao dịch crypto trong giai đoạn từ tháng 7/2024 đến tháng 6/2025, mức cao nhất tại châu Âu. Tuy nhiên, phần vốn đầu tư vào các công cụ tài chính liên quan đến crypto trong nước vẫn chỉ ở mức khoảng 44 triệu USD.
Khoảng cách này cho thấy Nga có thể quan trọng hơn với hệ sinh thái crypto ở khía cạnh dòng tiền và thanh toán xuyên biên giới hơn là ở vai trò một thị trường đầu tư nội địa. Việc kênh dùng crypto cho thương mại ngoài biên giới có mở rộng hay không vẫn còn phụ thuộc vào cách thực thi và bối cảnh trừng phạt quốc tế.
Tổng kết
Thị trường crypto được quản lý tại Nga đã có khung pháp lý rõ hơn, nhưng nhu cầu đầu tư trong nước vẫn rất hạn chế. Điểm đáng theo dõi là cách Nga cân bằng giữa kiểm soát trong nước, khai thác crypto và việc dùng tài sản số cho thanh toán xuyên biên giới.
