Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa Anthropic vào danh sách đen, áp lệnh cấm liên bang với công nghệ của hãng sau bất đồng gay gắt với Lầu Năm Góc về cách quân đội sử dụng AI.
Căng thẳng bùng phát khi đàm phán hợp đồng quốc phòng bị đình trệ sát hạn chót, do hai bên không nhượng bộ về điều khoản sử dụng AI, đặc biệt liên quan các giới hạn đạo đức và phạm vi ứng dụng trong an ninh quốc gia.
- Trump tuyên bố cấm liên bang công nghệ Anthropic sau tranh chấp với Lầu Năm Góc về điều khoản sử dụng AI.
- Anthropic từ chối nới hướng dẫn đạo đức, bao gồm hạn chế dùng Claude cho giám sát diện rộng và vũ khí tự trị hoàn toàn.
- Tranh chấp phản ánh bài toán quốc phòng: tận dụng Generative AI nhưng đối mặt rủi ro đạo đức và an ninh.
Trump ban hành lệnh cấm liên bang đối với Anthropic sau bế tắc với Lầu Năm Góc
Trump đưa Anthropic vào danh sách đen và yêu cầu cấm công nghệ của hãng ở cấp liên bang sau khi hai bên không thống nhất về các điều khoản sử dụng AI trong bối cảnh hợp đồng quốc phòng.
Đàm phán giữa Anthropic và Bộ Quốc phòng Mỹ bị đình trệ khi thời hạn đạt thỏa thuận cận kề, do cả hai phía từ chối thỏa hiệp. Theo các nguồn tin, phía Bộ Quốc phòng yêu cầu Anthropic nới lỏng hướng dẫn đạo đức; nếu không, công ty có thể đối mặt các hệ quả nghiêm trọng.
Trên Truth Social, Trump đăng quan điểm ngay trước hạn chót khoảng một giờ, cho rằng Anthropic đang “ép” Lầu Năm Góc phải tuân theo điều khoản dịch vụ thay vì các nguyên tắc theo Hiến pháp. Ông nhấn mạnh chính phủ sẽ quyết định tương lai đất nước, không phải một công ty AI mà ông mô tả là cực đoan.
Tranh chấp Anthropic–Lầu Năm Góc làm dấy lên lo ngại về an ninh quốc gia
Trọng tâm xung đột là yêu cầu cho phép dùng hệ thống AI “cho mọi mục đích hợp pháp” và các giới hạn nhằm ngăn AI phục vụ giám sát đại trà hoặc vũ khí tự trị hoàn toàn.
Trước đó, Anthropic từ chối yêu cầu của quan chức Lầu Năm Góc về việc nhà thầu cấp chấp thuận để hệ thống của họ được sử dụng cho bất kỳ mục đích hợp pháp nào. Hãng cũng không đồng ý nới các hạn chế khiến Claude không thể được dùng hiệu quả cho giám sát trong nước trên diện rộng hoặc cho vũ khí tự trị hoàn toàn.
Trump gọi sự việc là mối đe dọa lớn với binh sĩ và an ninh quốc gia, lập luận rằng việc thiếu hợp tác có thể đặt sinh mạng người Mỹ vào rủi ro. Lập trường này cũng làm tăng áp lực chính trị đối với chuỗi cung ứng công nghệ AI trong lĩnh vực quốc phòng.
Nỗ lực hạ nhiệt vẫn được đánh giá là khó khăn
Dù có dấu hiệu can thiệp nhằm giảm căng thẳng, nhiều nhận định cho rằng việc đưa hai bên trở lại bàn đàm phán theo hướng dung hòa sẽ không dễ.
Các báo cáo cho biết Sam Altman, CEO OpenAI, đã thể hiện nỗ lực xoa dịu tình hình. Tuy nhiên, một số nhà phân tích thừa nhận hạ nhiệt căng thẳng vẫn là nhiệm vụ khó khăn.
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ cảnh báo rủi ro chuỗi cung ứng nếu coi Anthropic là mối nguy
Lầu Năm Góc cho rằng việc gắn nhãn Anthropic là rủi ro chuỗi cung ứng có thể khiến quan hệ giữa các nhà cung ứng quân sự Mỹ và công ty AI này bị chấm dứt.
Pete Hegseth, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ, cho rằng nếu xem Anthropic là rủi ro chuỗi cung ứng, mối liên kết giữa các nhà cung ứng cho quân đội Mỹ và hãng AI có thể bị cắt. Nhận định này xuất hiện trong bối cảnh các bên tranh luận về tiêu chuẩn an toàn, quyền kiểm soát và nghĩa vụ tuân thủ trong hợp đồng.
Ông đưa ra phát biểu khoảng 24 giờ sau khi CEO Anthropic Dario Amodei tuyên bố công ty không thể đáp ứng yêu cầu của Bộ Quốc phòng, nói rằng yêu cầu đó trái với lương tâm của Anthropic. Điều này cho thấy bất đồng không chỉ nằm ở câu chữ pháp lý mà còn là khác biệt về nguyên tắc vận hành và giới hạn đạo đức.
Các phân tích cho rằng tranh chấp hợp đồng xoay quanh vai trò của AI trong an ninh quốc gia. Sau nhiều tháng trao đổi riêng, Anthropic quyết định công khai thảo luận, cho rằng ngôn ngữ hợp đồng mới được trình bày như một thỏa hiệp nhưng dùng thuật ngữ pháp lý khiến các biện pháp bảo vệ được nêu ra có thể bị phớt lờ thường xuyên trong thực tế.
Generative AI được doanh nghiệp ưa chuộng nhưng đi kèm thách thức đạo đức và rủi ro
Generative AI có thể tạo mã, văn bản, hình ảnh giống sáng tạo của con người nhưng có thể không chính xác, vì mô hình học mẫu từ dữ liệu huấn luyện để phản hồi theo ngữ cảnh.
Các báo cáo nhấn mạnh lĩnh vực Generative AI dùng mô hình tiên tiến để tạo ra mã phần mềm, văn bản, hình ảnh và nhiều đầu ra có vẻ “thực” nhưng vẫn có thể sai lệch. Một số nguồn mô tả cơ chế phổ biến là mô hình tự phát hiện các mẫu trong dữ liệu huấn luyện để tạo phản hồi phù hợp theo ngữ cảnh với đầu vào của người dùng.
Khác với AI chỉ phân tích, Generative AI chủ động tạo nội dung. Các nghiên cứu phân tích cho rằng năng lực này có thể tác động mạnh đến nhiều ngành, bao gồm quốc phòng. Tuy vậy, việc phát triển và triển khai cũng đặt ra thách thức lớn như vấn đề đạo đức và các rủi ro nghiêm trọng về an toàn.
Những câu hỏi thường gặp
Vì sao Trump đưa Anthropic vào danh sách đen và cấm liên bang?
Do tranh chấp gay gắt giữa Anthropic và Bộ Quốc phòng Mỹ về điều khoản sử dụng AI cho mục đích quân sự, trong đó hai bên không đạt thỏa thuận trước hạn chót và Trump cho rằng việc này ảnh hưởng an ninh quốc gia.
Anthropic đã từ chối điều gì trong yêu cầu của Lầu Năm Góc?
Anthropic không chấp nhận nới hướng dẫn đạo đức để cho phép hệ thống được dùng “cho mọi mục đích hợp pháp”, đồng thời giữ hạn chế nhằm ngăn Claude phục vụ giám sát trong nước diện rộng hoặc vũ khí tự trị hoàn toàn.
Generative AI là gì và vì sao liên quan đến quốc phòng?
Generative AI là nhóm mô hình có khả năng tạo nội dung như văn bản, mã, hình ảnh theo ngữ cảnh. Nó có thể hỗ trợ nhiều tác vụ trong quốc phòng, nhưng cũng làm gia tăng rủi ro về đạo đức, an toàn và cách sử dụng.
