Trung Quốc yêu cầu Mỹ ngừng đe dọa trừng phạt AI, gọi là bá quyền AI

Bộ Thương mại Trung Quốc yêu cầu Mỹ chấm dứt đe dọa áp lệnh trừng phạt lên các công ty trí tuệ nhân tạo (AI) của nước này.

Bắc Kinh cảnh báo sẽ áp dụng mọi biện pháp cần thiết để bảo vệ lợi ích của mình nếu Washington hành động, trong lúc các mô hình AI Trung Quốc gia tăng mức độ sử dụng trên một số nền tảng dành cho nhà phát triển.

Trung Quốc phản đối đe dọa trừng phạt AI từ Mỹ

Trung Quốc cho rằng các đe dọa trừng phạt liên tục từ Mỹ không có cơ sở thực tế hoặc pháp lý và phản ánh điều mà Bắc Kinh gọi là “bá quyền AI”.

Người phát ngôn Bộ Thương mại Trung Quốc cho biết Washington đang xem xét điều tra các phòng thí nghiệm Trung Quốc vì cáo buộc “distillation”, tức chiết xuất kiến thức từ những mô hình AI tiên tiến của Mỹ. Các biện pháp có thể bao gồm lệnh trừng phạt với lý do liên quan đến hành vi chiếm đoạt sở hữu trí tuệ.

Bộ Thương mại Trung Quốc bác bỏ cáo buộc này và lập luận rằng một số mô hình Trung Quốc được phát hành gần thời điểm các hệ thống hàng đầu của Mỹ ra mắt, đồng thời đạt thứ hạng cao trong một số lĩnh vực như lập trình giao diện người dùng. Bắc Kinh nhấn mạnh đổi mới công nghệ không thuộc về riêng một quốc gia.

Trung Quốc cũng cáo buộc nhiều công ty AI Mỹ từng sử dụng kỹ thuật chiết xuất mô hình Trung Quốc trong quá trình nghiên cứu và huấn luyện. Gần 200 startup Mỹ được cho là đã đề nghị chính phủ không cắt quyền truy cập vào các mô hình mã nguồn mở của Trung Quốc vì lo ngại biện pháp này làm suy yếu năng lực cạnh tranh.

Một người phát ngôn chính phủ Trung Quốc trước đó đã bác bỏ cáo buộc đánh cắp công nghệ, gọi đây là một chiến dịch bôi nhọ không có cơ sở và bắt nguồn từ định kiến. Bắc Kinh kêu gọi hai bên tuân thủ đồng thuận đã đạt được giữa lãnh đạo hai nước.

Mô hình AI Trung Quốc gia tăng thị phần sử dụng

Mô hình AI Trung Quốc chiếm 46,4% lưu lượng token được định tuyến trên OpenRouter, cao hơn mức 35,7% của các mô hình do Mỹ phát triển.

DeepSeek đóng góp 17,6% tổng lưu lượng trên OpenRouter vào tháng 7/2026. Một nghiên cứu của Hugging Face công bố ngày 16/3/2026 cũng cho thấy các mô hình mã nguồn mở Trung Quốc chiếm 41% tổng lượt tải mô hình mã nguồn mở.

Chi phí vận hành thấp hơn là một trong những yếu tố thúc đẩy mức sử dụng các mô hình Trung Quốc. Những hạn chế xuất khẩu mà Mỹ áp dụng trước đó trong năm 2026 đối với các mô hình tiên phong cũng tạo khoảng trống cho các hệ thống nước ngoài.

Moonshot AI trở thành tâm điểm trong cạnh tranh công nghệ

Moonshot AI thu hút sự chú ý sau khi ra mắt Kimi K3, trong bối cảnh các nhà phát triển cho rằng mô hình này có hiệu suất gần với các sản phẩm của Anthropic và OpenAI nhưng có mức giá thấp hơn.

Diễn biến quanh Kimi K3 góp phần làm gia tăng khả năng Mỹ áp dụng thêm biện pháp đối với công nghệ AI Trung Quốc. Mức định giá được nêu của Moonshot AI vào khoảng 30 tỷ USD, thấp hơn đáng kể so với 852 tỷ USD của OpenAI và 965 tỷ USD của Anthropic.

Mỹ có thể mở rộng các biện pháp hạn chế

Các biện pháp Mỹ có thể xem xét gồm quy định mua sắm mới, đưa thêm phòng thí nghiệm Trung Quốc vào Entity List và gây sức ép công khai lên các công ty Mỹ đang sử dụng mô hình Trung Quốc.

Entity List hiện đã hạn chế hàng trăm doanh nghiệp Trung Quốc mua hàng hóa của Mỹ nếu không có giấy phép. Dữ liệu hiện có chưa cho thấy thời điểm cụ thể hoặc phạm vi cuối cùng của các biện pháp mới.

Tổng kết

Tranh chấp AI giữa Mỹ và Trung Quốc đang xoay quanh cáo buộc chiết xuất mô hình, quyền tiếp cận công nghệ và lợi thế chi phí. Trung Quốc phản đối các đe dọa trừng phạt, trong khi Mỹ có thể tiếp tục siết hoạt động mua sắm và sử dụng mô hình AI Trung Quốc.