Tòa án liên bang Mỹ đã bác đơn kiện nhằm vào Uniswap Labs, cho rằng chứng cứ không đủ để quy trách nhiệm Uniswap hỗ trợ lừa đảo, qua đó đẩy giá token UNI tăng 6% lên 3,92 USD.
Phán quyết này làm giảm rủi ro pháp lý từng đè nặng lên UNI nhiều năm, đồng thời định hình ranh giới giữa hành vi gian lận của bên thứ ba và vai trò của nhà phát triển phần mềm mã nguồn mở trong hệ sinh thái tiền điện tử.
- Tòa án bác vụ kiện với lập luận Uniswap không bị chứng minh là biết trước hoặc trực tiếp tham gia các vụ lừa đảo.
- Phán quyết nhấn mạnh nhà phát triển giao thức không mặc nhiên chịu trách nhiệm cho gian lận của bên thứ ba trên nền tảng mở.
- Thị trường phản ứng nhanh khi UNI tăng 6% và ổn định quanh 3,92–3,95 USD sau khi rủi ro pháp lý được gỡ bỏ.
Tòa án liên bang bác bỏ cáo buộc nhắm vào Uniswap Labs
Thẩm phán Katherine Polk Failla kết luận tòa không có cơ sở pháp lý để quy Uniswap gian lận vì chứng cứ không chứng minh Uniswap trực tiếp liên quan đến các vụ lừa đảo hoặc biết trước các hành vi gian lận cụ thể.
Vụ kiện bắt đầu từ tháng 4/2022, khi một nhóm nhà đầu tư cáo buộc Uniswap Labs “tiếp tay” cho các mô hình gian lận như “rug pull” và “pump-and-dump”, sau khi họ thua lỗ từ các token được giao dịch thông qua giao thức.
Nguyên đơn lập luận Uniswap hưởng lợi từ phí giao dịch trong khi lừa đảo diễn ra, vì vậy nền tảng phải chia sẻ trách nhiệm. Họ viện dẫn các cáo buộc vi phạm luật bảo vệ người tiêu dùng của bang, cho rằng việc cho phép giao dịch các token đó đã “hỗ trợ” kẻ xấu.
Tuy nhiên, tòa cho rằng phần lớn email và khiếu nại trực tuyến được gửi sau khi giao dịch đã xảy ra, nên không đủ để chứng minh Uniswap biết về các vụ việc trước khi chúng diễn ra. Thẩm phán nhấn mạnh việc “biết lừa đảo tồn tại” khác với việc “biết một vụ lừa đảo cụ thể” trước khi nó xảy ra.
Phán quyết làm rõ giới hạn trách nhiệm của nhà phát triển và phần mềm mã nguồn mở
Tòa so sánh Uniswap với sàn giao dịch truyền thống, nhấn mạnh giao thức không tạo ra hay kiểm soát mọi token được giao dịch, tương tự như sàn chứng khoán không tạo ra hay kiểm soát mọi công ty niêm yết.
Theo lập luận của tòa, không hợp lý khi buộc nhà phát triển chịu trách nhiệm cho các hành vi độc lập của bên thứ ba, vì phần mềm mã nguồn mở được cung cấp tự do và hoạt động giống nhau với mọi người dùng.
Tòa cũng chỉ ra chính các tuyên bố của nguyên đơn mô tả “những nhà cung cấp không xác định” là bên thực hiện hành vi bị cáo buộc. Do đó, nguyên đơn cần theo đuổi những người tạo và quảng bá các token lừa đảo, vì họ mới là chủ thể trực tiếp đứng sau gian lận.
Vụ kiện bị bác “with prejudice”, đồng nghĩa các nguyên đơn không thể đưa lại cùng các yêu cầu này ra tòa một lần nữa theo cùng cơ sở khiếu kiện.
UNI tăng giá khi rủi ro pháp lý được gỡ bỏ
Sau khi tòa ra phán quyết có lợi cho Uniswap, UNI tăng 6% lên 3,92 USD và dao động ổn định khoảng 3,92–3,95 USD khi thị trường điều chỉnh kỳ vọng do rủi ro pháp lý giảm.
Trong thời gian vụ kiện kéo dài, nhà đầu tư lo ngại kịch bản bất lợi có thể gây thiệt hại lớn, khiến mức độ quan tâm với UNI ở trạng thái dè dặt dù giao thức vẫn vận hành.
Khi yếu tố bất định biến mất, lực mua quay trở lại vì nhà đầu tư tin vấn đề pháp lý sẽ ít tác động hơn đến định giá. Diễn biến giá phản ánh cách thị trường crypto thường phản ứng nhanh với thông tin làm thay đổi xác suất rủi ro.
Nhiều ý kiến trong ngành cho rằng đội ngũ Uniswap có thể tập trung hơn vào tăng trưởng, nâng cấp và đổi mới, khi tòa đã phân định rằng “viết mã” không đồng nghĩa phải chịu trách nhiệm cho gian lận của bên thứ ba.
Phán quyết cũng có thể giúp giảm tâm lý trì hoãn trong hợp tác và phát triển hệ sinh thái, do rủi ro kiện tụng và sự thiếu rõ ràng pháp lý từng khiến đối tác thận trọng hơn.
Trong bối cảnh Mỹ vẫn có nhiều vụ kiện và thủ tục hành chính liên quan đến tài sản số, kết luận này có thể ảnh hưởng đến cách các bên đánh giá trách nhiệm pháp lý đối với các hệ thống mở, qua đó tác động gián tiếp đến quỹ đạo của một số dự án tiền điện tử.
Những câu hỏi thường gặp
Tòa án bác đơn kiện Uniswap vì lý do gì?
Tòa cho rằng chứng cứ không chứng minh Uniswap trực tiếp tham gia hoặc biết trước các vụ lừa đảo cụ thể, nên không đủ cơ sở để quy trách nhiệm gian lận cho Uniswap Labs.
Phán quyết nói gì về trách nhiệm của nhà phát triển giao thức mã nguồn mở?
Tòa nhận định không hợp lý khi buộc nhà phát triển chịu trách nhiệm cho hành vi độc lập của bên thứ ba, và việc viết mã cho hệ thống mở không đồng nghĩa chịu trách nhiệm cho gian lận do kẻ khác thực hiện.
Giá UNI phản ứng như thế nào sau phán quyết?
UNI tăng 6% trong ngày lên 3,92 USD và sau đó ổn định trong vùng 3,92–3,95 USD khi nhà giao dịch định giá lại triển vọng với rủi ro pháp lý thấp hơn.
Nguyên đơn còn có thể kiện lại cùng nội dung không?
Không. Tòa bác vụ kiện “with prejudice”, nghĩa là nguyên đơn không thể đưa lại cùng các yêu cầu này ra tòa một lần nữa theo cùng cơ sở khiếu kiện.
