Ngân hàng trung ương toàn cầu đã nắm giữ vàng nhiều hơn trái phiếu và công trái Mỹ trong dự trữ, lần đầu tiên theo một báo cáo mới của ECB.
Diễn biến này phản ánh sự dịch chuyển trong cách các nước bảo toàn dự trữ ngoại hối, khi lo ngại về trừng phạt và rủi ro địa chính trị khiến vàng trở nên hấp dẫn hơn so với tài sản định danh bằng USD.
- Vàng chiếm 27% dự trữ của ngân hàng trung ương toàn cầu vào cuối năm 2025, tăng từ 20% một năm trước.
- Tỷ trọng trái phiếu Kho bạc Mỹ giảm từ 25% xuống 22% trong cùng giai đoạn.
- Lo ngại về trừng phạt và căng thẳng địa chính trị là động lực chính của xu hướng này.
Vàng đã vượt trái phiếu Mỹ trong cơ cấu dự trữ toàn cầu
ECB cho biết vàng hiện chiếm tỷ trọng lớn hơn trái phiếu và công trái của chính phủ Mỹ trong dự trữ của các ngân hàng trung ương toàn cầu. Theo số liệu được nêu trong báo cáo, vàng đạt 27% vào cuối năm 2025, trong khi trái phiếu Kho bạc Mỹ giảm còn 22%.
Một năm trước đó, vàng chỉ ở mức 20% và trái phiếu Mỹ là 25%. Tài sản gắn với đồng euro giữ nguyên ở mức 15%, cho thấy phần dịch chuyển chủ yếu đang nghiêng về vàng chứ không phải sang một đồng tiền dự trữ khác.
Vì sao các ngân hàng trung ương tăng nắm giữ vàng?
Động lực chính là căng thẳng địa chính trị và lo ngại rằng tài sản bằng USD có thể đối mặt với rủi ro bị hạn chế tiếp cận. Sau khi Nga xâm lược Ukraine năm 2022, Mỹ và các đồng minh đã phong tỏa dự trữ bằng USD của Nga, khiến nhiều chính phủ xem xét lại mức độ phụ thuộc vào tài sản mà Mỹ có thể kiểm soát.
Vàng được xem là lựa chọn phù hợp hơn trong bối cảnh đó vì không thể bị phong tỏa bởi một chính phủ nước ngoài. Chủ tịch ECB Christine Lagarde cũng nhấn mạnh rằng căng thẳng địa chính trị tiếp tục thúc đẩy nhu cầu vàng của các ngân hàng trung ương.
Điều này có làm suy yếu nhu cầu với USD không?
Chưa có dấu hiệu cho thấy nhu cầu với nợ chính phủ Mỹ sẽ giảm mạnh ngay lập tức. Trái phiếu Kho bạc Mỹ vẫn chiếm hơn một phần năm dự trữ ngoại hối toàn cầu, còn đồng USD vẫn là đồng tiền chủ đạo trong thương mại và tài chính quốc tế.
Tuy vậy, việc vàng tăng tỷ trọng cho thấy một phần dự trữ đang được chuyển sang tài sản an toàn không gắn với rủi ro trừng phạt. ECB cũng ghi nhận rằng Trung Quốc, Ấn Độ, Thổ Nhĩ Kỳ và Ba Lan là những nước mua vàng lớn nhất cho ngân hàng trung ương trong những năm gần đây.
Xu hướng này phản ánh gì với thị trường crypto?
Với thị trường crypto, diễn biến này chủ yếu cho thấy nhu cầu phòng vệ trước rủi ro hệ thống vẫn là một chủ đề lớn của dòng vốn toàn cầu. Khi các ngân hàng trung ương ưu tiên tài sản dự trữ khó bị can thiệp, áp lực cạnh tranh đối với những tài sản được xem là “lưu trữ giá trị” như vàng vẫn còn đáng chú ý.
Hiện chưa có dữ kiện nào từ báo cáo này cho thấy sự chuyển dịch đó trực tiếp làm thay đổi cấu trúc nắm giữ crypto của ngân hàng trung ương. Tuy nhiên, nó cho thấy bức tranh chung về an toàn tài sản dự trữ đang tiếp tục thay đổi theo hướng thận trọng hơn.
Tổng kết
Báo cáo của ECB cho thấy vàng đã lần đầu vượt trái phiếu Mỹ trong dự trữ của ngân hàng trung ương toàn cầu, chủ yếu do lo ngại địa chính trị và rủi ro trừng phạt. Dù USD vẫn giữ vai trò trung tâm, xu hướng tích lũy vàng đang cho thấy ưu tiên phòng vệ của các quốc gia tăng lên rõ rệt.
