Cổ phiếu Saudi Aramco tăng mạnh trong bối cảnh xung đột Mỹ–Israel tại Iran bước sang tuần thứ hai, ghi nhận mức tăng nội phiên lớn nhất kể từ tháng 4/2023, khi thị trường định giá rủi ro gián đoạn nguồn cung dầu toàn cầu.
Đà tăng diễn ra sau khi giá Brent vượt 90 USD/thùng và các tuyến xuất khẩu trọng yếu chịu áp lực. Saudi Arabia cũng tăng chuyển dầu sang bờ Biển Đỏ để xuất khẩu, góp phần giảm căng thẳng nguồn cung trong ngắn hạn.
- Cổ phiếu Aramco tăng tối đa 4,9% rồi chốt phiên +4,1% khi rủi ro nguồn cung dầu gia tăng.
- Xuất khẩu từ các cảng Biển Đỏ của Saudi Arabia lên khoảng 2,3 triệu thùng/ngày, cao hơn khoảng 50% so với mọi mức theo tháng từ cuối 2016.
- Goldman Sachs cảnh báo kịch bản thiếu hụt 2 triệu thùng/ngày và nhận định doanh nghiệp thượng nguồn Trung Quốc hưởng lợi, trong khi khối lọc hoá dầu có thể chịu sức ép.
Cổ phiếu Saudi Aramco bứt phá khi rủi ro gián đoạn nguồn cung leo thang
Cổ phiếu Aramco tăng mạnh trong phiên Chủ nhật, có lúc +4,9% và đóng cửa +4,1%, khi nhà đầu tư phản ứng với căng thẳng địa chính trị và khả năng thắt chặt nguồn cung dầu.
Phiên tăng này diễn ra khi thị trường Riyadh vừa trở lại giao dịch sau phiên đầu tiên kể từ lúc Brent tăng vượt 90 USD/thùng vào thứ Sáu trước đó. Biến động giá dầu và rủi ro logistics khiến nhóm cổ phiếu năng lượng trở thành tâm điểm khi dòng tiền tìm đến các doanh nghiệp hưởng lợi từ giá dầu cao.
Saudi Arabia tăng xuất khẩu qua Biển Đỏ để giảm áp lực đường biển
Saudi Arabia đang chuyển lượng dầu thô lớn bất thường sang bờ Biển Đỏ để xuất khẩu, giúp phần nào giảm căng thẳng khi các tuyến vận tải khác đối mặt rủi ro gián đoạn.
Dữ liệu theo dõi tàu cho thấy lượng hàng từ các cảng phía tây của Saudi Arabia đã tăng lên khoảng 2,3 triệu thùng/ngày tính đến thời điểm hiện tại trong tháng này. Mức này được mô tả là cao hơn khoảng 50% so với bất kỳ tốc độ xuất khẩu theo tháng nào qua Biển Đỏ mà nước này ghi nhận kể từ cuối năm 2016.
Dù vậy, quy mô xuất qua Biển Đỏ vẫn thấp hơn đáng kể so với khoảng 6 triệu thùng/ngày mà Saudi Arabia gần đây xuất khẩu từ Vịnh Ba Tư. Điều này cho thấy Biển Đỏ đóng vai trò “van điều tiết” trong ngắn hạn, nhưng chưa thể thay thế hoàn toàn năng lực vận chuyển truyền thống qua các tuyến từ vùng Vịnh.
Giới giao dịch định giá kịch bản nguồn cung thắt chặt trên thị trường năng lượng
Thị trường dầu đang phản ánh rủi ro nguồn cung giảm, khi việc cắt giảm sản lượng ở một số nước và gián đoạn tuyến vận tải quan trọng làm gia tăng kỳ vọng giá dầu có thể bật mạnh.
Áp lực gia tăng sau khi Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) và Kuwait bắt đầu giảm sản lượng, trong khi eo biển Hormuz bị đóng cửa, ảnh hưởng đến khoảng 1/5 lượng xuất khẩu năng lượng của thế giới. Trước những diễn biến này, nhiều nhà giao dịch đã kỳ vọng giá dầu có thể chạm 100 USD trong vài ngày nếu giao tranh không hạ nhiệt hoặc các giới hạn quanh eo biển không thay đổi.
Goldman Sachs cho biết thế giới có tồn kho khoảng 8 tỷ thùng dầu và sản phẩm lọc dầu. Lượng dự trữ này có thể giúp “giảm sốc” trong ngắn hạn, nhưng không thể được xem là đủ để triệt tiêu hoàn toàn thiệt hại nếu gián đoạn kéo dài.
Ngân hàng này cũng tập trung vào khả năng thiếu hụt 2 triệu thùng/ngày, tương đương khoảng 2% tiêu thụ dầu toàn cầu. Stifel lưu ý lần gần nhất giá dầu đi kèm mức giảm 2% tiêu thụ là giai đoạn 2007–2009, dù bối cảnh hiện tại không trùng khít do khi đó khủng hoảng tài chính toàn cầu làm nhu cầu suy yếu và giá tăng theo nhịp từ tốn hơn.
Trong giai đoạn trước, đỉnh giá dầu đạt 147 USD/thùng, tương đương khoảng 222 USD/thùng theo giá hiện nay (theo cách quy đổi được nêu trong bài). Mốc lịch sử này thường được nhắc lại như một tham chiếu về mức độ cực đoan mà giá có thể đạt tới nếu cú sốc nguồn cung và kỳ vọng thị trường cùng khuếch đại.
Doanh nghiệp thượng nguồn Trung Quốc hưởng lợi, nhưng khối lọc dầu có thể chịu sức ép
Goldman Sachs nhận định CNOOC và PetroChina có thể tăng hơn 10% dòng tiền tự do cả năm nếu Brent duy trì 80–90 USD/thùng, trong khi Sinopec có thể chịu tác động ròng bất lợi khi dầu tiếp tục tăng.
Các nhà phân tích năng lượng châu Á–Thái Bình Dương của Goldman cho rằng phạm vi 80–90 USD/thùng tạo nền lợi nhuận tốt hơn đáng kể cho mảng thượng nguồn so với giả định trước đó của họ về giá Brent trung bình 70 USD/thùng. Trong bối cảnh đó, CNOOC và PetroChina được Goldman xếp hạng “mua”.
CNOOC và PetroChina đều lập đỉnh 52 tuần vào ngày 3/3, trước khi hạ nhiệt một phần về cuối tuần. CNOOC trọng tâm vào thăm dò và khai thác ngoài khơi với các đối tác nước ngoài, còn PetroChina có cơ cấu kinh doanh nội địa hơn, bao gồm cả lọc dầu và phân phối. Cả hai đều thuộc nhóm “ba ông lớn” dầu khí nhà nước của Trung Quốc.
Với Sinopec, Goldman kém lạc quan hơn. Doanh nghiệp này là nhà lọc dầu lớn nhất thế giới và cũng trở thành nhà sản xuất hoá chất lớn nhất năm trước đó. Dù cổ phiếu cũng chạm đỉnh 52 tuần vào 3/3, Goldman cảnh báo rủi ro biên lợi nhuận nếu giá dầu cao kéo dài do cơ chế trần giá sản phẩm trong nước.
“Đối với các nhà lọc dầu Trung Quốc như Sinopec, do cơ chế tính trần sản phẩm nội địa không đưa mức tăng trong cước vận tải quốc tế hoặc [giá bán chính thức] vào, chúng tôi thấy tác động ròng nghiêng về phía tiêu cực.”
– Nhóm phân tích năng lượng châu Á–Thái Bình Dương, Goldman Sachs
Trung Quốc được cho là yêu cầu tạm dừng xuất khẩu nhiên liệu để bảo đảm an ninh năng lượng
Sau khi chiến sự tại Iran leo thang, Trung Quốc được cho là đã yêu cầu các nhà lọc dầu quốc doanh lớn nhất tạm dừng xuất khẩu dầu diesel và xăng do lo ngại xung đột làm gián đoạn khả năng tiếp cận nguồn năng lượng ổn định.
Nếu biện pháp này được duy trì, tác động có thể lan sang cân bằng cung–cầu khu vực, đặc biệt với các thị trường nhập khẩu sản phẩm tinh chế vốn phụ thuộc vào nguồn hàng châu Á. Tuy nhiên, mức độ ảnh hưởng còn phụ thuộc thời gian áp dụng, tồn kho nội địa, và khả năng các nhà cung cấp khác bù đắp.
Những câu hỏi thường gặp
Vì sao cổ phiếu Saudi Aramco tăng mạnh trong phiên Chủ nhật?
Do thị trường định giá rủi ro gián đoạn nguồn cung dầu tăng lên khi xung đột Mỹ–Israel tại Iran bước sang tuần thứ hai, khiến kỳ vọng giá dầu cao hơn hỗ trợ cổ phiếu các doanh nghiệp khai thác dầu như Aramco.
Saudi Arabia đang xuất khẩu bao nhiêu dầu qua Biển Đỏ trong tháng này?
Dữ liệu theo dõi tàu cho thấy các lô hàng từ các cảng phía tây (Biển Đỏ) đã tăng lên khoảng 2,3 triệu thùng/ngày tính đến thời điểm hiện tại trong tháng.
Goldman Sachs nói gì về tồn kho dầu toàn cầu và rủi ro thiếu hụt?
Goldman Sachs cho biết thế giới có khoảng 8 tỷ thùng dầu và sản phẩm lọc dầu trong tồn kho, có thể giúp giảm sốc nhưng không đủ để bù hoàn toàn nếu gián đoạn kéo dài; đồng thời thị trường tập trung vào kịch bản thiếu hụt 2 triệu thùng/ngày, khoảng 2% tiêu thụ toàn cầu.
Những công ty dầu khí Trung Quốc nào có thể hưởng lợi khi Brent ở 80–90 USD/thùng?
Goldman cho rằng dòng tiền tự do cả năm của CNOOC và PetroChina có thể tăng hơn 10% trong kịch bản Brent 80–90 USD/thùng, qua đó cải thiện nền lợi nhuận cho các doanh nghiệp thượng nguồn.
Vì sao Sinopec có thể chịu bất lợi khi giá dầu tăng?
Goldman cảnh báo với Sinopec, cơ chế tính trần giá sản phẩm nội địa không phản ánh mức tăng của cước vận tải quốc tế hoặc giá bán chính thức, nên tác động ròng có thể nghiêng về tiêu cực nếu giá dầu tiếp tục đi lên.
