Ba Lan đang mở tham vấn công khai cho một dự thảo luật “thân thiện với tiền điện tử”, do nhóm chuyên gia và đại diện doanh nghiệp soạn thảo, nhằm triển khai MiCA theo hướng tối giản để giảm gánh nặng tuân thủ và giữ sức cạnh tranh cho thị trường crypto nội địa.
Sáng kiến này xuất phát từ nỗ lực xã hội dân sự sau khi khuôn khổ quản lý do chính phủ thúc đẩy gây tranh cãi và bị phủ quyết. Dự thảo mới kỳ vọng tạo “đường băng pháp lý” rõ ràng cho doanh nghiệp crypto, đồng thời vẫn bám chuẩn quy định của Liên minh châu Âu.
- Ba Lan công bố dự thảo luật tiền điện tử mới để lấy ý kiến công chúng, do nhóm chuyên gia dẫn dắt.
- Động thái diễn ra sau khi dự luật quản lý crypto của chính phủ thất bại và bị phủ quyết hai lần.
- Dự thảo chọn cách triển khai MiCA tối giản (“EU+0”) kèm giải pháp riêng cho Ba Lan và phí công bằng cho doanh nghiệp.
Người dân và giới chuyên gia khởi động lại tiến trình quản lý tiền điện tử tại Ba Lan
Ba Lan đã đưa một dự thảo luật điều chỉnh thị trường tiền điện tử ra tham vấn công khai, với mục tiêu xây dựng khung pháp lý ngắn gọn, khả thi và hỗ trợ doanh nghiệp.
Dự thảo được nộp lên Sejm (Hạ viện Ba Lan) đầu tháng và hiện đã được công bố để lấy ý kiến. Nhóm soạn thảo gồm các chuyên gia trong lĩnh vực, bao gồm luật sư và đại diện doanh nghiệp cùng định chế tài chính.
Nhóm này do GS. Krzysztof Piech, Trưởng Trung tâm Công nghệ Blockchain tại Đại học Lazarski (Warsaw) dẫn dắt. Trên mạng xã hội, ông kêu gọi các bên liên quan đọc và góp ý cho văn bản dự thảo được công bố trên các kênh chính thức.
Các liên kết tham khảo gồm bài đăng kêu gọi góp ý trên X, bản dự thảo luật, và trang công bố hồ sơ dự án luật của Sejm.
“Đây là phiên bản của chuyên gia, không phải của một nhóm ngành… cũng không phải sáng kiến của Tổng thống… cũng không phải dự án trong một chiến dịch tranh cử, vì mục tiêu không phải đứng về phe nào trong tranh chấp, mà là giải quyết một vấn đề thị trường thực tế mà chính trị gia trong tình hình hiện tại không thể giải quyết.”
– Krzysztof Piech, nhà kinh tế, trích phát biểu công bố trong quá trình vận động tham vấn
GS. Piech cũng lưu ý đây không phải sáng kiến “công dân” theo thủ tục chính thức, vì con đường đó sẽ cần thu thập 100.000 chữ ký. Dự luật được nộp chính thức bởi Sławomir Mentzen, chính trị gia ủng hộ crypto thuộc liên minh cực hữu Konfederacja và từng là ứng viên ủng hộ tiền điện tử trong kỳ bầu cử tổng thống gần đây.
Động thái lập pháp mới đến sau thất bại của khuôn khổ quản lý do chính phủ đề xuất
Dự thảo mới được đưa ra sau khi chính phủ Thủ tướng Donald Tusk không thể thông qua dự luật quản lý crypto theo định hướng riêng và bị phủ quyết.
Dự luật do liên minh cầm quyền Civic Coalition soạn thảo gây tranh cãi. Một bộ phận cộng đồng Bitcoin cho rằng các yêu cầu tuân thủ và chi phí có thể quá cao, thậm chí vượt xa mức cần thiết so với chuẩn mới của EU, làm suy yếu doanh nghiệp crypto trong nước.
Đạo luật về thị trường tài sản số (Crypto-Asset Market Act) của Ba Lan đã bị Tổng thống Karol Nawrocki phủ quyết hai lần. Trong nêu lý do, ông cho rằng một số điều khoản có thể đe dọa quyền tự do, tài sản của người dân Ba Lan và sự ổn định của quốc gia.
Phía chính phủ phản ứng bằng việc mở điều tra, cáo buộc Tổng thống ưu tiên lợi ích của một ngành bị cho là có sự can dự của các chủ thể liên quan đến Nga và một số quốc gia hậu Xô Viết.
Trong khi đó, Cơ quan Giám sát Tài chính Ba Lan (KNF)—tổ chức từng được dự thảo cũ trao quyền giám sát lớn—cảnh báo các nền tảng crypto tại Ba Lan có thể sớm rơi vào tình trạng bất hợp pháp nếu Warsaw không kịp áp dụng các quy tắc của EU về Markets in Crypto Assets (MiCA) trước hạn 1/7.
Dự thảo mới chọn triển khai MiCA tối giản theo hướng “EU+0”
Dự thảo do nhóm chuyên gia soạn thảo đặt cược vào cách triển khai MiCA tối giản, ưu tiên văn bản ngắn gọn, áp dụng trực tiếp quy định EU và chỉ bổ sung điều chỉnh cần thiết cho bối cảnh Ba Lan.
GS. Piech cho biết dự thảo mới “mỏng” hơn đáng kể so với bản khoảng 60 trang do chính phủ chuẩn bị. Theo ông, nhóm tham chiếu các khung luật ngắn nhất trong EU để chọn cách tiếp cận tối giản về mặt câu chữ và thủ tục.
“Điểm xuất phát là những đạo luật ngắn nhất trong EU: Cyprus, Slovakia hoặc Latvia.”
– Krzysztof Piech, Trưởng Trung tâm Công nghệ Blockchain, Đại học Lazarski
Cách tiếp cận được mô tả là “EU+0”: triển khai đơn giản quy định châu Âu, thêm một số “giải pháp riêng cho Ba Lan”, và thiết kế mức phí công bằng cho doanh nghiệp crypto. Mục tiêu là giảm rủi ro “quá tay” trong quản lý, hạn chế chi phí compliance không cần thiết, nhưng vẫn đáp ứng khung MiCA.
Kế hoạch được cho là đã nhận ủng hộ từ một số tổ chức liên quan, gồm Warsaw Enterprise Institute, Polish Blockchain Association và Polish Bitcoin Association. Về quy trình thông qua, dự thảo cần tối thiểu 231/460 phiếu tại Sejm, sau đó chuyển lên Thượng viện trước khi trình Tổng thống ký ban hành.
Văn bản cũng nhắc tới quy mô người tham gia hệ sinh thái crypto tại Ba Lan ở mức khoảng 3 triệu người. Trong bối cảnh các quốc gia khác đang muốn trở thành “cửa ngõ MiCA”, áp lực cạnh tranh có thể khiến Ba Lan phải quyết định nhanh nếu muốn giữ chân doanh nghiệp và dòng hoạt động crypto trong khu vực.
Những câu hỏi thường gặp
Dự thảo luật tiền điện tử mới ở Ba Lan đang ở giai đoạn nào?
Dự thảo đã được nộp lên Sejm và được công bố để tham vấn công khai, cho phép các bên liên quan đọc, bình luận và đề xuất chỉnh sửa trước khi bước vào các vòng thảo luận lập pháp tiếp theo.
Vì sao Ba Lan lại cần một dự thảo mới thay vì dùng dự luật của chính phủ?
Dự luật trước đó do chính phủ thúc đẩy gây tranh cãi, bị cho là có nguy cơ siết quá mức và tăng chi phí tuân thủ. Ngoài ra, dự luật này đã bị Tổng thống phủ quyết hai lần, khiến tiến trình cần một phương án khác để tiến gần hơn tới việc thực thi MiCA.
“EU+0” trong dự thảo mới nghĩa là gì?
“EU+0” là cách triển khai MiCA theo hướng tối giản, ưu tiên áp dụng trực tiếp các quy định của EU và chỉ bổ sung những điểm thật sự cần thiết cho Ba Lan, thay vì thêm các yêu cầu vượt chuẩn có thể làm tăng gánh nặng cho doanh nghiệp crypto.
Muốn đọc bản dự thảo và hồ sơ chính thức thì xem ở đâu?
Bạn có thể xem bản PDF dự thảo tại liên kết trên hệ thống Sejm và theo dõi hồ sơ dự án luật trên trang dự án luật của Sejm, các liên kết đã được nêu trong bài.
