Đầu tư mạo hiểm crypto phục hồi dù số thương vụ giảm

Thị trường gọi vốn crypto đã phục hồi về giá trị, nhưng số lượng quỹ tham gia các vòng gọi vốn lại giảm mạnh so với giai đoạn trước 2022. Dòng tiền hiện tập trung nhiều hơn vào các dự án đã chứng minh được mô hình kinh doanh và các vòng gọi vốn giai đoạn sau.

Diễn biến này cho thấy thế cân bằng của ngành đã đổi khác: nhà đầu tư mạo hiểm không còn dàn trải như thời bùng nổ 2021-2022 mà chọn lọc hơn, kiểm tra kỹ hơn và ưu tiên nơi có xác suất thành công cao hơn.

Crypto VC đã chuyển từ tăng trưởng nóng sang chọn lọc

Sự thay đổi lớn nhất là vốn không còn được phân bổ rộng như giai đoạn cao trào trước 2022. Các quỹ hiện có vị thế chủ động hơn, trong khi nhiều quỹ khác gặp khó khăn trong việc huy động vốn mới.

Dữ liệu được nhắc tới cho thấy chỉ có 377 nhà đầu tư riêng biệt tham gia các thương vụ trong khoảng một quý gần đây, thấp hơn rất nhiều so với gần 5.500 người tham gia trong cả năm 2022. So với mức sôi động trước đó, thị trường đã thu hẹp đáng kể về số người chơi.

Ở giai đoạn đỉnh điểm, các dự án thường có nhiều lựa chọn tài trợ và bên rót vốn phải cạnh tranh để được chấp nhận. Hiện tại, tình thế đảo chiều khi các quỹ có tiền giữ quyền chọn lọc, tập trung vào những thương vụ có nền tảng rõ ràng hơn.

Vì sao vốn pre-seed suy giảm?

Vốn cho pre-seed đang giảm vì nhà đầu tư thận trọng hơn và không còn muốn đặt cược vào ý tưởng chưa kiểm chứng. Phần lớn dòng tiền hiện được dành cho các dự án đã có sản phẩm, doanh thu hoặc bằng chứng về khả năng vận hành.

Tỷ trọng các vòng pre-seed đã giảm từ 8,55% số thương vụ xuống còn 6,61% trong năm gần đây. Điều đó phản ánh xu hướng dịch chuyển từ “đặt cược sớm” sang “rót vốn khi đã có bằng chứng”.

Thời gian chốt deal cũng kéo dài hơn. Những thương vụ từng hoàn tất trong 2-3 tuần nay thường mất 2-3 tháng vì các quỹ có nhiều thời gian hơn để thẩm định chi tiết.

Những cú sốc năm 2022 vẫn còn ảnh hưởng

FTX và Terra Luna là hai cú sốc lớn khiến cả tổ chức lẫn nhà đầu tư cá nhân phải đánh giá lại mức độ rủi ro trong crypto. Hệ quả là tâm lý rút lui và siết tiêu chuẩn đã kéo dài sang các năm sau.

Đây là lý do thị trường gọi vốn không sụp hẳn nhưng cũng không trở lại trạng thái hưng phấn cũ. Dòng tiền vẫn quay lại, song với nhịp chậm hơn và yêu cầu cao hơn đối với từng dự án.

Dòng tiền đang tập trung vào các dự án đã chứng minh được năng lực

Vốn crypto hiện nghiêng mạnh về các công ty giai đoạn sau, thay vì chia đều cho nhiều ý tưởng mới. Dữ liệu nghiên cứu được nhắc tới cho thấy 57% vốn năm 2025 chảy vào các công ty later-stage, mức cao nhất từng ghi nhận, và xu hướng này tiếp tục sang 2026.

March 2025 là một mốc phục hồi đáng chú ý khi các công ty huy động 5,6 tỷ USD qua 142 vòng gọi vốn. Tổng vốn năm 2025 cũng được ghi nhận trong khoảng 40-50 tỷ USD, cao hơn đáng kể so với 9,33-13,5 tỷ USD của năm 2024.

Điều này cho thấy thị trường không thiếu tiền, nhưng tiền đang hướng về những dự án đã chứng minh được sản phẩm hoặc khả năng tăng trưởng. Các thương vụ lớn hơn, nhưng ít dàn trải hơn.

Những câu hỏi thường gặp

Các quỹ crypto VC đang thay đổi như thế nào?

Họ đang ít tham gia hơn về số lượng nhưng chọn lọc hơn về chất lượng, ưu tiên dự án đã chứng minh được mô hình kinh doanh.

Vì sao số vòng pre-seed giảm?

Vì nhà đầu tư thận trọng hơn sau các cú sốc năm 2022 và ưu tiên rót vốn vào những giai đoạn muộn hơn, nơi rủi ro đã rõ hơn.

Thời gian chốt một thương vụ hiện nay có gì khác?

Nhiều thương vụ mất 2-3 tháng thay vì 2-3 tuần vì các quỹ có thời gian thẩm định kỹ hơn.

Dòng tiền hiện đang tập trung vào đâu?

Dòng tiền chủ yếu chảy vào các công ty giai đoạn sau, đặc biệt là những dự án đã chứng minh được hiệu quả hoạt động.

Tổng kết

Thị trường gọi vốn crypto đang phục hồi về giá trị nhưng không trở lại trạng thái hưng phấn như trước. Điểm đáng theo dõi là xu hướng vốn tiếp tục dồn vào các dự án mạnh ở giai đoạn sau, trong khi pre-seed và các thương vụ mạo hiểm hơn vẫn chịu áp lực chọn lọc cao.