Nhóm công tác an ninh mạng G7 kêu gọi các quốc gia và doanh nghiệp bắt đầu chuyển sang mật mã hậu lượng tử ngay từ bây giờ, trong đó mạng lưới crypto, sàn giao dịch và đơn vị lưu ký là những nhóm có thể phải nâng cấp hệ thống với chi phí lớn.
Rủi ro không chỉ nằm ở thời điểm máy tính lượng tử đủ khả năng phá vỡ mật mã hiện tại, mà còn ở quá trình di chuyển dữ liệu, khóa và hạ tầng sang các tiêu chuẩn mới.
- G7 khuyến nghị bắt đầu chuẩn bị cho mật mã hậu lượng tử trước khi xuất hiện máy tính lượng tử có khả năng phá vỡ các cơ chế mật mã phổ biến.
- Bitcoin và Ethereum đang theo đuổi các hướng nâng cấp khác nhau, trong khi chữ ký hậu lượng tử có thể làm tăng nhu cầu lưu trữ, băng thông và chi phí giao dịch.
- Rủi ro gần hạn tập trung vào tranh luận quản trị, thay đổi giao thức, nâng cấp hạ tầng và các ví cũ đã làm lộ khóa công khai.
G7 kêu gọi chuẩn bị cho kỷ nguyên hậu lượng tử
Nhóm công tác an ninh mạng G7 khuyến nghị các quốc gia và doanh nghiệp bắt đầu chuyển đổi sang mật mã hậu lượng tử trước khi máy tính lượng tử có khả năng phá vỡ mật mã khóa công khai được sử dụng rộng rãi.
Khuyến nghị này được nêu trong tài liệu Preparing for the Post-Quantum Era: A Call to Action, được công bố ngày 3 tháng 9 năm 2026. G7 đề cập đến nhận thức rủi ro, chính sách quốc gia, nghiên cứu, hợp tác công tư và các yêu cầu mua sắm liên quan đến mật mã hậu lượng tử.
Vì sao rủi ro lượng tử liên quan trực tiếp đến crypto?
Crypto phụ thuộc vào mật mã khóa công khai để xác thực giao dịch và quản lý tài sản, nên sự tiến bộ của máy tính lượng tử có thể ảnh hưởng đến mạng lưới blockchain, sàn giao dịch và đơn vị lưu ký.
Nhóm công tác G7 nhận định thời điểm xuất hiện máy tính lượng tử có khả năng phá vỡ các cơ chế mật mã phổ biến vẫn chưa chắc chắn. Tuy nhiên, những tiến bộ gần đây khiến các tổ chức cần chuẩn bị trước thay vì chờ đến khi công nghệ đạt mức nguy hiểm.
Mặc dù thời điểm chính xác vẫn chưa rõ, một số tiến bộ gần đây cho thấy cần dự đoán khả năng xuất hiện máy tính lượng tử có thể phá vỡ các cơ chế mật mã khóa công khai được sử dụng rộng rãi.
– Nhóm công tác an ninh mạng G7
Một rủi ro khác là chiến lược “thu thập ngay, giải mã sau”. Dữ liệu được mã hóa có thể bị thu thập ở hiện tại rồi giải mã trong tương lai khi công nghệ lượng tử đủ mạnh. Với blockchain, khóa công khai và lịch sử giao dịch có thể tồn tại lâu dài trên mạng, làm tăng khả năng bị khai thác về sau.
Thu thập ngay, giải mã sau.
– Nhóm công tác an ninh mạng G7
Châu Âu đã đặt các mốc chuyển đổi cụ thể
Liên minh châu Âu đã đưa quá trình chuyển sang mật mã hậu lượng tử vào lộ trình chính sách, với yêu cầu các quốc gia thành viên bắt đầu chuyển đổi trước cuối năm 2026.
Lộ trình phối hợp chuyển đổi sang mật mã hậu lượng tử của Liên minh châu Âu được triển khai vào tháng 6 năm 2025. Các hệ thống có mức rủi ro cao phải bắt đầu di chuyển ngay và hoàn tất trước năm 2030.
| Mốc thời gian | Nội dung |
|---|---|
| Tháng 6 năm 2025 | Liên minh châu Âu triển khai lộ trình phối hợp chuyển sang mật mã hậu lượng tử. |
| Cuối năm 2026 | Các quốc gia thành viên EU được yêu cầu bắt đầu quá trình chuyển đổi. |
| Trước năm 2030 | Các hệ thống có mức rủi ro cao phải hoàn tất quá trình di chuyển. |
Những mốc này biến khả năng chống chịu trước máy tính lượng tử thành vấn đề về tuân thủ, mua sắm công nghệ và năng lực cạnh tranh, thay vì chỉ là một bài toán kỹ thuật dài hạn.
Bitcoin và Ethereum đang theo đuổi các hướng khác nhau
Bitcoin đang được nghiên cứu các thay đổi giao thức nhằm giảm mức độ dễ tổn thương trước các cuộc tấn công lượng tử dài hạn, trong khi Ethereum xây dựng một khung nâng cấp hậu lượng tử rộng hơn.
BIP-360, còn gọi là Pay-to-Merkle-Root, là đề xuất soft fork nhằm giảm rủi ro từ máy tính lượng tử. Đề xuất này hướng đến việc loại bỏ cách sử dụng khóa Taproot dễ bị ảnh hưởng bởi xử lý lượng tử. Tuy nhiên, các cuộc tấn công nhanh hơn nhằm vào giao dịch trong mempool vẫn cần chữ ký hậu lượng tử để xử lý. BIP-360 chưa có ngày kích hoạt.
Ethereum đang phát triển một khung bảo mật hậu lượng tử gồm nhiều thành phần. Trong lộ trình tháng 2 năm 2026, Vitalik Buterin nêu bốn nhóm cần nâng cấp: chữ ký BLS của validator, cam kết KZG, chữ ký tài khoản ECDSA và bằng chứng zero-knowledge ở tầng ứng dụng. Ethereum đặt mục tiêu hoàn thiện hạ tầng hậu lượng tử cốt lõi vào năm 2029, nhưng quá trình di chuyển có thể kéo dài hơn.
Chữ ký hậu lượng tử có thể làm tăng chi phí hạ tầng
Chữ ký hậu lượng tử thường lớn hơn đáng kể so với chữ ký ECDSA hiện tại, từ đó có thể làm tăng nhu cầu lưu trữ, băng thông và chi phí giao dịch.
| Loại chữ ký | Kích thước xấp xỉ |
|---|---|
| Chữ ký ECDSA secp256k1 | 64 byte |
| Bộ tham số Dilithium-5 | 4.595 byte |
| Chữ ký ML-DSA-87 theo tiêu chuẩn NIST | 4.627 byte |
Tiêu chuẩn ML-DSA của NIST sử dụng chữ ký ML-DSA-87 với kích thước khoảng 4.627 byte. Chênh lệch này có thể tạo áp lực lên thiết kế giao thức và hạ tầng vận hành của các mạng blockchain.
Rủi ro gần hạn nằm ở quá trình di chuyển
Rủi ro trước mắt không nhất thiết là máy tính lượng tử lập tức phá vỡ Bitcoin, mà là những vấn đề phát sinh trong quá trình chuẩn bị và nâng cấp hệ thống.
Các vấn đề có thể gồm tranh luận về quản trị, thay đổi giao thức, chữ ký lớn hơn, điều chỉnh hạ tầng và xử lý những ví cũ đã để lộ khóa công khai. Những thay đổi này cần được phối hợp giữa nhà phát triển mạng lưới, doanh nghiệp và đơn vị lưu ký.
Một nghiên cứu do Google Quantum AI công bố vào tháng 3 năm 2026 cho rằng việc phá vỡ mật mã đường cong elliptic 256 bit có thể cần ít tài nguyên hơn các ước tính trước đây. Google cũng cho biết đã hoàn tất quá trình di chuyển hệ thống của mình vào năm 2029.
Dự thảo IR 8547 của NIST khuyến nghị loại bỏ dần ECDSA 112 bit sau năm 2030 và cấm sử dụng ECDSA sau năm 2035.
Những câu hỏi thường gặp
Mật mã hậu lượng tử đang trở thành vấn đề cần chuẩn bị sớm đối với các tổ chức sử dụng mật mã khóa công khai, bao gồm cả hệ sinh thái crypto.
Vì sao máy tính lượng tử là rủi ro đối với crypto?
Crypto sử dụng mật mã khóa công khai để xác thực giao dịch và quản lý tài sản. Máy tính lượng tử đủ mạnh trong tương lai có thể phá vỡ một số cơ chế mật mã đang được sử dụng.
Bitcoin đang chuẩn bị cho rủi ro lượng tử như thế nào?
Bitcoin đang được nghiên cứu BIP-360, một đề xuất soft fork nhằm giảm mức độ dễ tổn thương trước các cuộc tấn công lượng tử dài hạn. Đề xuất này chưa có ngày kích hoạt.
Ethereum dự kiến nâng cấp những thành phần nào?
Ethereum cần nâng cấp chữ ký BLS của validator, cam kết KZG, chữ ký tài khoản ECDSA và bằng chứng zero-knowledge ở tầng ứng dụng.
Chữ ký hậu lượng tử ảnh hưởng đến mạng lưới ra sao?
Chữ ký hậu lượng tử có thể lớn hơn nhiều so với chữ ký ECDSA, làm tăng nhu cầu lưu trữ, băng thông và chi phí giao dịch.
Tổng kết
Khuyến nghị của G7 cho thấy quá trình chuẩn bị cho mật mã hậu lượng tử cần bắt đầu trước khi rủi ro lượng tử trở thành sự cố trực tiếp. Với Bitcoin và Ethereum, thách thức trọng tâm hiện nay là nâng cấp giao thức, hạ tầng và các hệ thống lưu ký liên quan.
