Một doanh nhân Trung Quốc tên Yong Wang được xác định là nạn nhân trong vụ cướp tiền điện tử có dấu hiệu bị nhắm mục tiêu tại Istanbul, kết thúc bằng cái chết và khiến 10 nghi phạm bị bắt theo lệnh truy nã quốc tế.
Vụ việc cho thấy rủi ro “wrench attack” (cưỡng bức bằng bạo lực để chiếm crypto) vẫn gia tăng dù thị trường biến động. Đồng thời, tính minh bạch của blockchain khiến nhiều tội phạm tin “ẩn danh tuyệt đối” có thể phải trả giá khi dòng tiền bị lần theo.
- Doanh nhân Yong Wang được tìm thấy tử vong tại Arnavutkoy (Istanbul) với dấu hiệu bị bắt cóc và chôn vội.
- Nhà chức trách cho biết nghi phạm là công dân Trung Quốc, bị cáo buộc chiếm ví crypto của nạn nhân; 10 người đã bị bắt theo lệnh Interpol.
- Bạo lực nhằm chiếm tài sản số vẫn xảy ra toàn cầu; blockchain không “vô danh”, giao dịch thường để lại dấu vết điều tra.
Doanh nhân Trung Quốc mất tích được phát hiện tử vong tại Istanbul
Yong Wang được báo mất tích sau khi đến Istanbul ngày 24/01 và sau đó được phát hiện đã tử vong tại quận Arnavutkoy, với băng keo dán miệng và bị trói tay chân, cho thấy dấu hiệu bắt cóc.
Các nguồn tin địa phương Trung Quốc và Thổ Nhĩ Kỳ cho biết thi thể nạn nhân được tìm thấy trong một ngôi mộ nông ở Arnavutkoy, thuộc tỉnh Istanbul. Hiện trường được mô tả có dấu hiệu giam giữ như băng keo dán miệng và việc cố định tay, chân để kiểm soát nạn nhân.
Theo thông tin điều tra, vụ việc được chú ý sau khi luật sư của Wang trình báo mất tích khoảng một tháng trước, vào ngày 24/01, ngay sau khi ông hạ cánh xuống Istanbul. Vụ án sau đó được chuyển thành điều tra hình sự bởi văn phòng công tố trực ban tại Gaziosmanpasa.
Cảnh sát lần theo tín hiệu GPS từ chiếc xe của nạn nhân để khoanh vùng khu vực. Tại cánh đồng trùng tọa độ định vị, lực lượng chức năng được cho là phát hiện dụng cụ đào bới và tìm thấy Wang đã tử vong, bị chôn trong tư thế đứng trong một khu mộ được sắp đặt vội vàng.
Cục Người Mất Tích thuộc Phòng Trật Tự Công Cộng của Sở Cảnh sát Istanbul báo cáo rằng băng keo đã được dùng để hạn chế cử động tay, chân và bịt miệng nạn nhân. Các chi tiết này củng cố nhận định về một vụ bắt cóc có chủ đích.
10 nghi phạm bị bắt theo lệnh Interpol sau khi danh tính được nhận diện
Nhà chức trách cho biết 10 nghi phạm đã bị bắt theo lệnh truy nã Interpol sau khi nhóm gây án được xác định là công dân Trung Quốc và bị cáo buộc di chuyển đến Thổ Nhĩ Kỳ để thực hiện vụ tấn công.
Các báo cáo nêu rằng vụ án mang tính xuyên biên giới, dẫn đến việc phát đi “thông báo đỏ” của Interpol. Kết quả, 10 nghi phạm, trong đó có 1 phụ nữ, đã bị bắt tại Trung Quốc theo các lệnh truy nã liên quan vụ việc.
Thông tin mô tả nhóm tấn công được cho là đã đến từ Trung Quốc và nhắm mục tiêu vào Wang. Nạn nhân được xác định 38 tuổi, và vụ tấn công được tường thuật là dẫn đến tử vong sau khi bị gây thương tích ở vùng đầu.
Động cơ được tường thuật là trả đũa và chiếm đoạt ví crypto
Các báo cáo địa phương cho rằng nhóm tấn công hành động để trả đũa vì cáo buộc nạn nhân lừa họ một khoản tiền không được công bố, và sau đó chiếm đoạt ví tiền điện tử của nạn nhân.
Theo tường thuật từ các nguồn tin địa phương, nhóm gây án nói họ đến để “đòi lại” số tiền bị cho là đã bị chiếm đoạt trước đó, nhưng khoản tiền này không có số liệu xác minh công khai. Một đoạn video lan truyền trên truyền thông Thổ Nhĩ Kỳ được cho là thể hiện vai trò hỗ trợ của một người phụ nữ trong việc nhận diện và giúp đưa nạn nhân lên xe.
Báo cáo cũng nêu nghi phạm đã lấy đi ví crypto của Wang sau khi nạn nhân bị đánh vào đầu dẫn đến tử vong. Đây là chi tiết trọng tâm khiến vụ việc được xếp vào dạng tội phạm nhắm vào tài sản số thông qua bạo lực thay vì tấn công kỹ thuật.
Một nhân chứng được dẫn lời nói rằng đã nhìn thấy hai người quanh khu vực chôn cất. Nhân chứng cho biết được em họ của mình, đồng thời là trưởng làng, báo tin về một “người Trung Quốc” bị chôn tại cánh đồng; địa điểm này được phát hiện vào ngày hôm sau.
Bạo lực cưỡng bức để chiếm crypto vẫn gia tăng dù blockchain có thể truy vết
Các “wrench attack” dùng bạo lực để ép nạn nhân chuyển crypto vẫn được ghi nhận tại nhiều quốc gia, trong khi quan niệm sai lầm rằng crypto hoàn toàn ẩn danh khiến tội phạm đánh giá thấp khả năng lần theo giao dịch trên blockchain.
Theo một báo cáo được trích dẫn, Alena Vranova, nhà sáng lập hãng ví cứng SatoshiLabs, cảnh báo rằng có ít nhất một người nắm giữ Bitcoin mỗi tuần bị nhắm đến vì tài sản số trong các vụ án bạo lực. Các vụ “wrench attack” thường dựa trên đe dọa hoặc hành hung để buộc nạn nhân giao tài sản.
Thông tin cũng nêu Pháp bị xem là điểm nóng của loại tội phạm này do tần suất các vụ bắt cóc liên quan crypto, với 6 vụ đã được báo cáo trong năm nay và ít nhất 19 vụ của năm trước. Danh sách nạn nhân trong năm được nhắc đến gồm CEO Binance France David Prinçay và bạn đời của một thẩm phán 35 tuổi.
Tại Mỹ, một vụ bắt cóc khác được tường thuật liên quan đến Nancy Guthrie, mẹ của MC Savannah Guthrie (Today show), trong đó kẻ tấn công bị cho là đòi tiền chuộc bằng Bitcoin lên tới 6 triệu USD và kèm các lời đe dọa bạo lực đối với nạn nhân 84 tuổi.
Dù thị trường crypto suy giảm và dòng vốn tổ chức bị rút ra, tài sản số vẫn hấp dẫn các nhóm tội phạm. Tuy vậy, nhiều blockchain vận hành trên sổ cái công khai, dữ liệu giao dịch có tính vĩnh viễn và khó chỉnh sửa, nên giả định “không thể truy vết” thường không đúng trong thực tế điều tra.
Một ví dụ được nêu là vụ án tại Pháp liên quan bạn đời của thẩm phán, nơi việc truy vết đã góp phần dẫn đến bắt giữ 6 nghi phạm, gồm cả một người chưa thành niên. Ngoài ra, một cựu sĩ quan Cơ quan Tội phạm Quốc gia (NCA) cũng bị tuyên án 5,5 năm tù vào năm 2025 vì hành vi đánh cắp 50 Bitcoin bị thu giữ từ chợ darkweb Silk Road.
Trong vụ án NCA, số Bitcoin bị đánh cắp từng bị đánh giá là không thể truy vết vào cuối năm 2021 sau khi người bị kết án, Paul Chowles, chuyển tài sản qua dịch vụ trộn Bitcoin Fog. Diễn biến này nhấn mạnh rằng “che dấu” có thể trì hoãn, nhưng không đảm bảo loại bỏ dấu vết vĩnh viễn.
Những câu hỏi thường gặp
Yong Wang được phát hiện ở đâu và có dấu hiệu gì?
Nạn nhân được tìm thấy bị chôn trong một ngôi mộ nông tại quận Arnavutkoy, tỉnh Istanbul. Báo cáo mô tả có băng keo dán miệng và bị trói tay chân, là các dấu hiệu thường gặp trong bắt cóc nhằm khống chế nạn nhân.
Vì sao vụ án này liên quan đến tiền điện tử?
Các nguồn tin cho rằng nhóm tấn công đã chiếm đoạt ví crypto của nạn nhân sau khi gây thương tích dẫn đến tử vong. Động cơ được tường thuật là trả đũa vì cáo buộc lừa đảo một khoản tiền không được công bố và chưa được xác minh công khai.
“Wrench attack” trong crypto là gì?
“Wrench attack” là kiểu tấn công dùng đe dọa hoặc bạo lực thể chất để ép nạn nhân cung cấp khóa, mật khẩu, hoặc thực hiện chuyển tiền điện tử. Khác với hack kỹ thuật, hình thức này khai thác điểm yếu con người và rủi ro an ninh cá nhân.
Crypto có thực sự ẩn danh và không thể truy vết không?
Không hẳn. Nhiều blockchain ghi dữ liệu giao dịch trên sổ cái công khai, tồn tại lâu dài và không dễ chỉnh sửa. Dù có công cụ che dấu như dịch vụ trộn, cơ quan điều tra vẫn có thể lần theo dòng tiền trong nhiều trường hợp.
