China đang thúc đẩy mBridge, một mạng thanh toán dựa trên blockchain hướng tới thanh toán xuyên biên giới và có thể cạnh tranh với SWIFT.
Dự án này đã ghi nhận hơn 69 tỷ USD giao dịch thành công ngoài hệ thống nhắn tin SWIFT truyền thống. Nếu được triển khai thương mại, mBridge có thể làm thay đổi cách các tổ chức tài chính xử lý thanh toán quốc tế và giảm vai trò trung gian của hệ thống hiện tại.
- mBridge là mạng thanh toán blockchain do nhiều ngân hàng trung ương và cơ quan tài chính tham gia thử nghiệm.
- Hệ thống đã xử lý hơn 69 tỷ USD giao dịch thành công ngoài SWIFT.
- Dự án hướng tới thanh toán nhanh hơn, chi phí thấp hơn và hỗ trợ các giao dịch dùng nhiều CBDC.
mBridge là gì và đang ở giai đoạn nào?
mBridge là một mạng thanh toán xuyên biên giới dựa trên blockchain, được thiết kế để kết nối nhiều đồng tiền kỹ thuật số của ngân hàng trung ương. Dự án hiện vẫn ở giai đoạn đầu, nhưng đã tiến tới kế hoạch vận hành thương mại.
Trong mô hình này, một pháp nhân chuyên biệt đặt tại Hong Kong sẽ phụ trách vận hành hằng ngày khi mBridge chính thức đi vào hoạt động. Cách tổ chức này cho thấy dự án đang chuyển dần từ thử nghiệm sang hạ tầng thanh toán có tính thực thi cao hơn.
Các bên nào đang tham gia mBridge?
mBridge được khởi động từ năm 2021 với sự hợp tác giữa Cơ quan Tiền tệ Hong Kong, Ngân hàng Trung ương Thái Lan, Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc và ngân hàng trung ương UAE. Sau đó, Saudi Arabia và BIS cũng tham gia.
Hệ thống hiện hoạt động tại 6 vùng lãnh thổ gồm Trung Quốc, Hong Kong, UAE, Saudi Arabia, Thái Lan và Macau. UAE là quốc gia lớn đầu tiên thử giao dịch trực tiếp trên mạng này.
mBridge có thể tác động ra sao đến SWIFT?
mBridge được xem là một lựa chọn thay thế một phần cho SWIFT vì có thể rút ngắn thời gian thanh toán từ vài ngày xuống còn vài giây. Dự án cũng loại bỏ lớp ngân hàng đại lý và dùng sổ cái chung để tất toán trực tiếp.
Chi phí giao dịch trên mBridge được ước tính thấp hơn khoảng một nửa so với chi phí điển hình trong mạng SWIFT. Mạng này chủ yếu nhắm tới các tổ chức nhỏ, vốn thường gặp khó khăn với chi phí và thời gian chờ của thanh toán quốc tế truyền thống.
Vai trò của nhân dân tệ số và các đồng CBDC
mBridge gắn với mục tiêu quốc tế hóa nhân dân tệ như một lựa chọn thay thế cho đồng USD trong thanh toán xuyên biên giới. Hệ thống này cũng tập trung vào các stablecoin hoặc CBDC gắn với đồng tiền khu vực, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào hạ tầng đô la.
Tom Keatinge của Center for Finance and Security tại Royal United Services Institute đã mô tả chiến lược rộng hơn của mBridge như một phiên bản tiền số của sáng kiến Vành đai và Con đường. Cách nhìn này đặt dự án vào bối cảnh dài hạn hơn của cuộc cạnh tranh về hạ tầng tài chính toàn cầu.
Những điểm còn cần theo dõi
Dù đã xử lý hơn 69 tỷ USD giao dịch ngoài SWIFT, phần lớn khối lượng hiện tại vẫn chủ yếu giữa Trung Quốc và Hong Kong. Điều đó có nghĩa là quy mô ảnh hưởng toàn cầu của mBridge vẫn chưa được kiểm chứng đầy đủ.
BIS tham gia để giám sát sau khi dự án bị đặt câu hỏi về khả năng né tránh các biện pháp trừng phạt dựa trên đồng USD. Vì vậy, các bước triển khai tiếp theo sẽ là yếu tố quan trọng để đánh giá mức độ chấp nhận của mBridge trong hệ thống tài chính quốc tế.
Tổng kết
mBridge đang nổi lên như một nỗ lực xây dựng hạ tầng thanh toán xuyên biên giới mới, với mục tiêu giảm chi phí, rút ngắn thời gian và mở rộng vai trò của các CBDC. Tuy vậy, phạm vi sử dụng thực tế và tác động toàn cầu của dự án vẫn cần thêm thời gian để kiểm chứng.
