Visa và TikTok đang ra mắt Creator Card, một thẻ ghi nợ dành cho người làm nội dung tại Anh, nhằm giải quyết tình trạng thu nhập thất thường và việc tách bạch tài chính cá nhân với doanh thu sáng tạo.
Động thái này cho thấy các nền tảng mạng xã hội đang tiến sâu hơn vào dịch vụ tài chính, nơi trước đây phần lớn do ngân hàng đảm nhiệm. Với creator economy tăng nhanh, nhu cầu thanh toán, quản lý tiền và nhận thu nhập linh hoạt ngày càng rõ rệt.
- Creator Card hướng đến người làm nội dung tại Anh, nhóm thường có dòng tiền không đều và khó dùng tài khoản kinh doanh riêng.
- Visa cho biết 86% doanh nghiệp do creator sở hữu tự tài trợ, còn 49% creator tại Anh không nhận thanh toán đúng hạn.
- Việc TikTok và các nền tảng khác mở rộng sang thanh toán, ví số và tín dụng cho thấy fintech đang dịch chuyển theo hành vi người dùng trên mạng xã hội.
Creator Card giải quyết vấn đề gì?
Creator Card được thiết kế để giúp người làm nội dung nhận và quản lý tiền thuận tiện hơn khi thu nhập đến theo từng đợt, không theo lịch cố định. Đây là nhóm thường phải trộn lẫn doanh thu từ nội dung với chi tiêu cá nhân vì thiếu công cụ tài chính chuyên biệt.
Visa cho biết 86% doanh nghiệp do creator sở hữu là tự tài trợ. Ngoài ra, 49% creator ở Anh không nhận được thanh toán đúng hạn. Với những người kiếm tiền qua TikTok Live bằng quà tặng ảo, việc không có tài khoản kinh doanh riêng càng khiến việc theo dõi dòng tiền trở nên khó khăn.
Thời gian tiền về tài khoản cũng là một trở ngại lớn. Thu nhập của creator thường đến không đều và cần thời gian chờ xử lý trước khi được ghi nhận đầy đủ, nên họ khó lập kế hoạch chi tiêu hoặc quản trị doanh nghiệp như mô hình truyền thống.
Vì sao Visa và TikTok bước vào mảng này?
Câu trả lời ngắn là vì creator economy đã đủ lớn để trở thành một thị trường tài chính riêng. Visa từng nghiên cứu hợp tác với Karat để thử nghiệm công cụ quản lý cho doanh nghiệp sáng tạo, đồng thời công bố rằng 88% creator kỳ vọng thu nhập sẽ tăng trong năm tiếp theo.
Một hướng đi khác là mở rộng hạ tầng thanh toán cho nhóm lao động tự do. Lumanu đã tích hợp mạng lưới toàn cầu của Visa để cung cấp thanh toán thời gian thực cho creator và contractor. Mục tiêu chung là rút ngắn khoảng cách giữa lúc hoàn thành công việc và lúc nhận tiền.
Thông điệp trọng tâm là creator không còn chỉ là nhóm người dùng của nền tảng, mà đang trở thành một phân khúc dịch vụ tài chính riêng. Khi doanh thu của họ tăng, nhu cầu về thanh toán nhanh, minh bạch và tách bạch dòng tiền cũng tăng theo.
Đây là một phần của xu hướng lớn hơn như thế nào?
Creator Card không phải một sự kiện đơn lẻ mà nằm trong làn sóng mạng xã hội tiến gần hơn tới ngân hàng số. Mô hình phổ biến là bắt đầu bằng thanh toán, sau đó mở rộng sang ví số, cho vay và các dịch vụ tài chính cá nhân khác.
TikTok đã nộp đơn xin giấy phép tại Brazil để cung cấp ví số và kết nối người dùng với đối tác cho vay. ByteDance trước đó từng triển khai Douyin Pay ở châu Á. Meta cũng đang phát triển thanh toán bằng stablecoin để chuyển tiền qua Facebook, Instagram và WhatsApp.
Ở Trung Quốc, WeChat Pay và Alipay đã đi từ công cụ giao dịch sang cho vay dựa trên dữ liệu chi tiêu. Tại Mỹ, PayPal và Block cũng phát triển theo hướng tương tự. Điểm chung là các nền tảng nắm dữ liệu hành vi và luồng tiền ngay trong ứng dụng, khiến trải nghiệm tài chính ngày càng tích hợp hơn.
Thị trường creator economy lớn đến mức nào?
Đây là thị trường đủ lớn để các công ty tài chính phải chú ý. Goldman Sachs định giá creator economy ở mức 250 tỷ USD vào năm 2022 và dự báo có thể đạt 480 tỷ USD vào năm 2027. Linktree cho biết có hơn 200 triệu creator trên toàn cầu.
Citi Ventures từng nhận định đây là một khoảng trống đáng kể trong dịch vụ tài chính vì nhu cầu của creator thường bị phục vụ chưa đầy đủ. Điều đó giải thích vì sao các sản phẩm tài chính dành riêng cho nhóm này ngày càng xuất hiện nhiều hơn, từ thanh toán đến quản lý doanh thu.
Áp lực này cũng phản ánh ở phía ngân hàng. Nghiên cứu được nCino dẫn lại cho thấy 35% người dùng Gen Z và 32% người dùng millennial dự định đổi ngân hàng chính trong vòng sáu tháng. Sự thay đổi hành vi này buộc các tổ chức tài chính phải thích nghi với cách khách hàng trẻ nhận và dùng tiền.
Brazil cho thấy điều gì về khả năng mở rộng?
Brazil là một phép thử quan trọng cho mô hình tài chính gắn với mạng xã hội. Khoảng 94% người tiêu dùng ở đây sử dụng thanh toán số hằng ngày, trong khi mức độ thâm nhập mạng xã hội thuộc nhóm cao nhất thế giới. Đây là môi trường thuận lợi để một nền tảng xã hội tiến gần vai trò của ngân hàng.
TikTok Shop, Instagram và Pinterest đều đã tích hợp các tính năng mua sắm trong ứng dụng, giúp người dùng mua hàng mà không cần rời khỏi nền tảng. Khi thanh toán và thương mại hòa vào cùng một luồng trải nghiệm, ranh giới giữa mạng xã hội, thương mại điện tử và dịch vụ tài chính trở nên mờ hơn.
Điều đáng theo dõi là các mô hình này mở rộng tới đâu và được cấp phép theo cách nào ở từng thị trường. Với creator economy, yếu tố quyết định không chỉ là công nghệ mà còn là khả năng xử lý thanh toán nhanh, minh bạch và phù hợp với dòng tiền không ổn định.
Tổng kết
Creator Card cho thấy nhu cầu tài chính của người làm nội dung đang được các nền tảng lớn nhìn nhận như một phân khúc riêng. Từ thanh toán đến ví số và cho vay, mạng xã hội đang thử mở rộng vai trò vượt ra ngoài hạ tầng tương tác thông thường. Điểm cần theo dõi là mức độ lan rộng của mô hình này sang các thị trường khác và phản ứng của ngân hàng truyền thống.
