Ông Donald Trump tuyên bố Mỹ sẽ chặn tàu ra vào eo biển Hormuz sau khi đàm phán với Iran tại Pakistan không đạt thỏa thuận về vấn đề hạt nhân, làm rủi ro gián đoạn vận tải dầu và tâm lý thị trường tăng mạnh.
Diễn biến này đáng chú ý vì Hormuz là tuyến hàng hải năng lượng then chốt. Trong khi giới giao dịch lo ngại nguy cơ leo thang, dữ liệu vận tải vẫn cho thấy một số siêu tàu chở dầu tiếp tục đi qua khu vực trong thời gian đình chiến mong manh.
- Ông Trump nói Mỹ sẽ phong tỏa hoạt động ra vào eo biển Hormuz sau khi đàm phán thất bại ở điểm mấu chốt là hạt nhân.
- Washington còn tuyên bố sẽ chặn các tàu trên vùng biển quốc tế nếu từng trả phí cho Iran bằng crypto hoặc nhân dân tệ.
- Dù lo ngại tăng vọt, dữ liệu vận tải cho thấy ba tàu chở dầu cỡ lớn vẫn đi qua eo biển theo tuyến tránh đảo Larak của Iran.
Ông Trump tuyên bố gì về eo biển Hormuz?
Ông Trump nói Mỹ hiện kiểm soát eo biển Hormuz và Hải quân Mỹ sẽ chặn các tàu cố gắng đi vào hoặc rời khỏi tuyến hàng hải này sau khi đàm phán với Iran không giải quyết được vấn đề vũ khí hạt nhân.
Theo mô tả của ông Trump, nhiều điểm trong cuộc đàm phán đã được giải quyết, nhưng vấn đề quan trọng nhất vẫn bế tắc là hạt nhân. Từ đó, ông tuyên bố Washington sẽ siết hoạt động hàng hải tại Hormuz, một trong những điểm trung chuyển dầu thô nhạy cảm nhất thế giới.
Ông cũng nói Mỹ sẽ nhắm đến các tàu trên vùng biển quốc tế từng trả phí cho Iran bằng tiền điện tử hoặc nhân dân tệ, vì cho rằng các khoản thanh toán này là bất hợp pháp. Đây là chi tiết cho thấy căng thẳng không chỉ nằm ở kiểm soát tuyến hàng hải mà còn mở rộng sang cách thanh toán liên quan đến Iran.
“Đây là hành vi tống tiền toàn cầu, và các nhà lãnh đạo các quốc gia, đặc biệt là Hợp chúng quốc Hoa Kỳ, sẽ không bao giờ chấp nhận bị tống tiền. Tôi cũng đã chỉ đạo Hải quân truy tìm và chặn mọi tàu trên vùng biển quốc tế từng trả phí cho Iran.”
– Donald Trump, phát biểu về quyết định chặn tàu liên quan eo biển Hormuz
Sau đó, ông Trump còn nói mục tiêu cuối cùng có thể là mọi tàu đều được phép đi vào và đi ra, nhưng điều đó chưa thể xảy ra vì Iran tiếp tục làm dấy lên lo ngại rằng thủy lôi có thể vẫn còn trong vùng nước này.
Vì sao đàm phán thất bại được xem là bước ngoặt?
Điểm đổ vỡ chính, theo ông Trump, là Iran không chấp nhận từ bỏ tham vọng hạt nhân. Điều này khiến Hormuz và chương trình hạt nhân tiếp tục trở thành hai nút thắt trung tâm của cuộc đối đầu.
Ông Trump cho biết cuộc đàm phán diễn ra dưới sự dẫn dắt của Thống chế Asim Munir và Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif. Theo lời ông, cuộc gặp với phía Iran bắt đầu từ sáng sớm và kéo dài xuyên đêm, tổng cộng gần 20 giờ.
Ông cũng nêu tên các đại diện Iran gồm Mohammad-Bagher Ghalibaf, Abbas Araghchi và Ali Bagheri. Trong một bài đăng trên Truth Social, ông viết rằng Iran không sẵn sàng từ bỏ tham vọng hạt nhân, đồng thời nhấn mạnh lập trường này khiến các nỗ lực đạt thỏa thuận không đem lại kết quả thực chất.
bài đăng của ông Trump tiếp tục khẳng định vấn đề hạt nhân là lý do then chốt khiến đối thoại đổ vỡ. Ở chiều ngược lại, Press TV của Iran cho rằng đàm phán thất bại vì các yêu cầu quá mức từ phía Mỹ, trong bối cảnh Hormuz và chương trình hạt nhân vẫn là trọng tâm tranh cãi.
Thị trường dầu và vận tải biển phản ứng ra sao?
Nỗi lo trên thị trường tăng mạnh, thể hiện qua mức quan tâm tìm kiếm kỷ lục với giá dầu và eo biển Hormuz. Tuy nhiên, hoạt động vận chuyển dầu thực tế chưa dừng hẳn khi một số tàu chở dầu lớn vẫn tiếp tục đi qua khu vực.
Dữ liệu được nêu trong bài cho thấy lượng tìm kiếm Google với cụm “giá dầu” tăng lên mức cao nhất kể từ khi có dữ liệu từ năm 2004. Mức này được cho là cao hơn 300% so với các đỉnh từng ghi nhận trong chiến sự Nga – Ukraine năm 2022 và cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008.
Tìm kiếm về “eo biển Hormuz” cũng lên mức kỷ lục, cao hơn 300% so với tháng 6/2025, thời điểm cuộc chiến 12 ngày giữa Israel và Iran đã làm dấy lên nỗi sợ về khả năng tuyến hàng hải này bị phong tỏa.
Dù vậy, dữ liệu vận tải cho thấy ba tàu chở dầu siêu lớn vẫn đi qua eo biển trong giai đoạn đình chiến mong manh giữa Mỹ và Iran. Ba tàu này gồm Serifos treo cờ Liberia, cùng Cospearl Lake và He Rong Hai treo cờ Trung Quốc.
Dữ liệu của London Stock Exchange Group cho thấy các tàu rời khu neo đậu thử nghiệm Hormuz Passage hôm thứ Bảy bằng tuyến tránh đảo Larak của Iran. Mỗi tàu có khả năng chở 2 triệu thùng dầu.
Serifos được PTT, doanh nghiệp năng lượng nhà nước của Thái Lan, thuê theo dữ liệu từ LSEG và Kpler. Con tàu này cũng nằm trong nhóm bảy tàu mà Malaysia đã xin Iran cấp phép đi qua eo biển, theo hai nguồn tin được Reuters dẫn lại trong nội dung đầu vào.
Tàu Serifos đang chở dầu thô được bốc từ Saudi Arabia và UAE vào đầu tháng 3, và dự kiến đến cảng Malacca của Malaysia vào ngày 21/4.
Nhà đầu tư cần tiếp tục theo dõi điều gì?
Điểm cần theo dõi là khả năng eo biển Hormuz có thực sự bị siết chặt hơn hay không, cùng với diễn biến mới trong đối đầu Mỹ – Iran về hạt nhân và an toàn hàng hải.
Nếu các tuyên bố cứng rắn chuyển thành hành động thực địa, áp lực có thể lan từ thị trường dầu sang tâm lý rủi ro trên các thị trường tài sản khác, trong đó có crypto. Ngược lại, việc tàu dầu vẫn tiếp tục di chuyển cho thấy thị trường hiện vẫn đang định giá nỗi sợ nhiều hơn là một sự ngưng trệ hoàn toàn.
Một chi tiết khác cần chú ý là cáo buộc liên quan đến các khoản phí trả bằng crypto hoặc nhân dân tệ. Đây là mắt xích có thể khiến chủ đề Hormuz không chỉ tác động đến năng lượng và vận tải biển, mà còn kéo theo sự quan tâm lớn hơn với các kênh thanh toán xuyên biên giới.
Tổng kết
Tuyên bố của ông Trump về việc chặn tàu tại eo biển Hormuz đã đẩy căng thẳng địa chính trị và lo ngại gián đoạn dầu mỏ lên cao, dù dữ liệu vận tải cho thấy hoạt động qua lại chưa dừng hẳn. Diễn biến tiếp theo quanh hạt nhân Iran, an toàn hàng hải và thực thi trên thực địa sẽ là yếu tố thị trường cần bám sát.
