Bắc Kinh Auto Show 2026 trở thành sân khấu để các hãng xe điện Trung Quốc phô diễn công nghệ, trong lúc cuộc cạnh tranh về giá trong nước vẫn rất khốc liệt.
Hơn 1.400 mẫu xe Trung Quốc đang được trưng bày tại sự kiện này. Các hãng không chỉ muốn thu hút người mua trong nước mà còn hướng tới thị trường ngoài Trung Quốc, dù người mua Mỹ vẫn đang bị đứng ngoài cuộc vì rào cản thương mại và pháp lý.
BYD, Xpeng và cuộc đua công nghệ trên sàn triển lãm
BYD gây chú ý với hệ thống sạc “flash” mà hãng cho biết có thể bổ sung hàng trăm km phạm vi di chuyển chỉ trong 5 phút. Để chứng minh khả năng hoạt động trong điều kiện khắc nghiệt, hãng còn dựng một buồng thử ở mức âm 30 độ C.
Xpeng đi theo hướng khác khi giới thiệu chip AI do hãng tự phát triển, dùng cho các tính năng lái tự động của xe và theo kế hoạch sẽ phục vụ cả dòng xe bay dự kiến sản xuất hàng loạt vào năm 2027. Một số thương hiệu khác cũng đem robot hình người tới khu trưng bày để thu hút sự chú ý trên mạng xã hội.
Phía sau bề nổi công nghệ là áp lực giá trong nước. Nhiều hãng xe điện Trung Quốc đang mắc kẹt trong cuộc chiến giảm giá kéo dài, biên lợi nhuận bị bào mòn và vẫn phụ thuộc đáng kể vào hỗ trợ từ chính phủ như trợ cấp hoặc ưu đãi thuế để tồn tại.
Áp lực trong nước buộc các hãng phải đẩy mạnh khác biệt hóa
Khi không thể cạnh tranh chỉ bằng giá, các hãng đang tích hợp nhiều công nghệ hơn vào xe để tạo điểm khác biệt. BYD và Geely đã hợp tác với DeepSeek, trong khi các hãng khác làm việc với Huawei và Alibaba.
Cách làm này cho thấy ranh giới giữa công ty công nghệ và hãng ô tô ngày càng mờ đi. Trong bối cảnh xe điện trở thành một sản phẩm vừa là phương tiện di chuyển vừa là nền tảng phần mềm, phần cứng và dữ liệu, lợi thế cạnh tranh không còn nằm riêng ở động cơ hay pin.
Ở bên ngoài nước Mỹ, nhu cầu vẫn đang mở rộng
Triển vọng tại các thị trường ngoài Mỹ sáng hơn nhiều. Nhu cầu xe điện đã tăng mạnh sau khi chiến sự Iran làm gián đoạn dòng dầu qua eo biển Hormuz và đẩy giá nhiên liệu đi lên. Xuất khẩu xe điện Trung Quốc cũng tăng 140% so với tháng 3 năm ngoái.
BYD cho biết vấn đề lớn nhất hiện nay của hãng là không đáp ứng kịp đơn hàng. Hãng cũng không đặt trọng tâm vào thị trường Mỹ, nơi vốn đang gần như đóng cửa với xe điện Trung Quốc.
Vì sao thị trường Mỹ vẫn bị khóa với xe điện Trung Quốc
Chính quyền Biden áp thuế 100% với xe điện Trung Quốc trong năm 2024, sau đó tiếp tục cấm phần mềm và phần cứng ô tô Trung Quốc vì lý do an ninh. Điều đó khiến các hãng xe Trung Quốc gần như không có đường vào thị trường này theo cách trực tiếp.
Dù vậy, hình ảnh của họ vẫn lan rộng tại Mỹ qua TikTok. Các influencer với lượng người theo dõi lớn thường xuyên đăng video giới thiệu những mẫu xe mà người tiêu dùng Mỹ không thể mua. Một số video thu hút lượng xem rất lớn nhờ thiết kế, trang bị và mức giá thấp hơn đáng kể so với nhiều mẫu xe phổ thông tại Mỹ.
Trong số được nhắc tới có Zeekr 9X, mẫu SUV được quảng bá với ghế massage, hai màn hình cảm ứng, cửa sổ trời toàn cảnh và hàng ghế sau có thể ngả hoàn toàn. Mức giá được nêu là 83.000 USD. Ở phân khúc thấp hơn, BYD Seagull được giới thiệu với giá khoảng 13.000 USD, màn hình xoay 10 inch, sạc không dây và bốn túi khí.
Một khảo sát của Cox Automotive cho thấy 38% người Mỹ nói họ sẽ cân nhắc nghiêm túc nếu có cơ hội mua xe Trung Quốc.
Australia là thị trường đang mở rộng nhanh
Trái với Mỹ, Australia đang chứng kiến mức độ hiện diện rất lớn của xe điện Trung Quốc. Khoảng 80% xe điện bán ra tại đây được sản xuất ở Trung Quốc, kể cả Tesla lắp ráp tại Thượng Hải.
Doanh số xe điện ở Australia tăng ít nhất 50% trong tháng 3, và cứ bảy xe bán ra thì có một xe là xe điện, mức cao kỷ lục. Riêng BYD được kỳ vọng sẽ giao 30.000 xe tại Australia trước tháng 6, qua đó có thể trở thành thương hiệu bán chạy thứ hai tại nước này vào cuối năm, chỉ sau Toyota.
Bộ trưởng Năng lượng Chris Bowen cho biết quá trình chuyển sang xe điện đã giúp tiết kiệm 15 triệu lít xăng mỗi tuần và góp phần tạo ra mức giảm phát thải giao thông đầu tiên ngoài giai đoạn COVID. Tuy nhiên, hiện chưa rõ đợt tăng này là thay đổi dài hạn hay chỉ là phản ứng nhất thời trước khủng hoảng nhiên liệu. Một số nhà phân tích nghiêng về kịch bản bền vững hơn, vì người dùng thường ít quay lại xe động cơ đốt trong sau khi đã chuyển sang xe điện.
Tổng kết
Bức tranh hiện tại cho thấy xe điện Trung Quốc đang đi theo hai hướng song song: chịu áp lực sinh tồn trong nước vì cuộc chiến giá, nhưng lại mở rộng ảnh hưởng ở nhiều thị trường bên ngoài nhờ công nghệ, giá bán và tốc độ phát triển sản phẩm. Mỹ vẫn là thị trường bị chặn gần như hoàn toàn, trong khi Australia và một số thị trường khác đang trở thành đầu ra quan trọng hơn.
Điểm cần theo dõi là liệu các hãng xe Trung Quốc có thể chuyển lợi thế công nghệ thành doanh số bền vững hay không, trong khi áp lực lợi nhuận tại thị trường nội địa vẫn chưa giảm. Nếu cuộc cạnh tranh giá còn kéo dài, việc đầu tư mạnh vào phần mềm, AI và tính năng mới có thể tiếp tục là cách các hãng tìm đường khác biệt hóa.
