Aave V4 được Stani Kulechov mô tả như một cầu nối giữa Wall Street và DeFi, với mục tiêu đưa các hoạt động tài trợ chứng khoán lên blockchain.
Ý tưởng này nhắm vào ba mảng lớn của tài chính truyền thống gồm vay có tài sản đảm bảo bằng chứng khoán, repo và cho vay chứng khoán. Nếu triển khai rộng hơn, mô hình này có thể mở thêm hướng ứng dụng cho hạ tầng crypto trong thị trường tổ chức.
- Aave V4 được đặt trong vai trò hạ tầng cho tài trợ chứng khoán on-chain.
- Quy mô thị trường mà ý tưởng này nhắm tới được mô tả là rất lớn, vượt xa cho vay DeFi hiện tại.
- Rào cản chính nằm ở mức độ chấp nhận của tổ chức, pháp lý và vận hành, không chỉ ở công nghệ.
Aave V4 đang được định vị như thế nào?
Aave V4 là một giao thức dựa trên Ethereum theo mô hình hub-and-spoke, với một lớp thanh khoản chung ở lõi và các “spoke” vận hành như những thị trường cho vay riêng. Mỗi spoke có thể thiết lập tài sản thế chấp, tham số rủi ro và cơ chế thanh lý riêng nhưng vẫn dùng chung một pool thanh khoản.
Cách thiết kế này được xem là phù hợp để thử nghiệm nhiều phân khúc tài chính cùng lúc mà không phải tách mỗi phân khúc thành một hệ thanh khoản riêng. Trong bối cảnh tài trợ chứng khoán, cấu trúc đó giúp tiếp cận bài toán lớn hơn chỉ là cho vay crypto thông thường.
Ba mảng tài trợ chứng khoán được nhắm tới
Aave V4 được nhắm vào ba nhóm chính của Wall Street là khoản vay có tài sản đảm bảo bằng chứng khoán, các hợp đồng mua lại repo và thị trường cho vay chứng khoán. Đây là những mảng đã vận hành lâu năm trong tài chính truyền thống và đang được xem như phần lõi của tài trợ ngắn hạn bằng tài sản.
Ý tưởng là chứng khoán token hóa có thể trở thành tài sản thế chấp để vay stablecoin như GHO hoặc các đồng tiền định danh theo USD. Với repo, giao dịch có thể được thanh toán gần như theo thời gian thực trên chuỗi thay vì chờ chu kỳ T+1 hoặc T+2.
Quy mô thị trường được nhắc tới
Quy mô mà ý tưởng này nhắm đến được mô tả là rất lớn. Thị trường repo của Mỹ được nêu ở mức bình quân khoảng 12,6 nghìn tỷ USD dư nợ mỗi ngày, margin financing khoảng 1,3 nghìn tỷ USD, còn cho vay chứng khoán có hơn 400 tỷ USD qua các khoản vay có tài sản đảm bảo trong quản lý tài sản.
Ở mảng securities lending, lượng tài sản có thể cho vay được nêu là 4,6 nghìn tỷ USD và doanh thu năm 2025 đạt mức kỷ lục 15 tỷ USD. So với đó, cho vay DeFi hiện vẫn nhỏ hơn rất nhiều về quy mô.
| Phân khúc | Quy mô được nêu |
|---|---|
| Repo tại Mỹ | Khoảng 12,6 nghìn tỷ USD dư nợ bình quân mỗi ngày |
| Margin financing | Khoảng 1,3 nghìn tỷ USD |
| Khoản vay có tài sản đảm bảo trong quản lý tài sản | Hơn 400 tỷ USD |
| Sécurities lending | 4,6 nghìn tỷ USD tài sản có thể cho vay |
| Doanh thu securities lending năm 2025 | 15 tỷ USD |
| Thanh khoản cao nhất của Aave trong năm 2025 | Khoảng 75 tỷ USD |
| Tổng giá trị vay của Aave | Hơn 1 nghìn tỷ USD |
| Thị phần cho vay đang hoạt động của Aave vào cuối năm 2025 | 61,5% |
Vì sao mô hình này được xem là đáng chú ý với DeFi?
Mô hình này được xem là quan trọng vì nó không chỉ mở rộng một sản phẩm cho vay mới, mà còn thử nghiệm việc đưa hạ tầng tài trợ của tài chính truyền thống lên blockchain. Nếu thành công, DeFi có thể tiếp cận một lớp nhu cầu lớn từ tổ chức thay vì chỉ dựa vào sản phẩm crypto-native.
Aave đã là giao thức dẫn đầu mảng cho vay phi tập trung và đến cuối năm 2025 được cho là nắm 61,5% thị phần khoản vay đang hoạt động, đồng thời chiếm hơn một nửa tổng TVL của toàn bộ mảng cho vay. Horizon, nền tảng được phát triển cùng VanEck, Circle và Securitize, cũng đã trở thành một trong những thị trường cho vay RWA lớn nhất trong DeFi.
Những rào cản chính vẫn còn ở phía trước
Rào cản lớn nhất không nằm ở khả năng kỹ thuật mà ở mức độ chấp nhận của thị trường. Để tài trợ chứng khoán chuyển lên blockchain, hạ tầng mới phải chứng minh được lợi ích rõ ràng như chi phí vốn thấp hơn, thanh toán nhanh hơn, chuyển tài sản thế chấp thuận hơn hoặc tiếp cận thanh khoản tốt hơn.
Ở phía tổ chức, các vấn đề như rủi ro hợp đồng thông minh, quản trị, tuân thủ và vận hành tài sản thế chấp token hóa ở quy mô lớn vẫn là những điểm cần theo dõi. Việc dùng một hoặc nhiều trung tâm thanh khoản cũng cho thấy bài toán cân bằng giữa thanh khoản và cô lập rủi ro chưa có lời giải đơn giản.
Tổng kết
Aave V4 được đặt trong một mục tiêu lớn hơn cho vay DeFi thông thường: thử đưa các hoạt động tài trợ chứng khoán của Wall Street lên blockchain. Quy mô tiềm năng rất lớn, nhưng khả năng mở rộng sẽ phụ thuộc nhiều vào chấp nhận của tổ chức, pháp lý và vận hành thực tế.
