Đồng euro kỹ thuật số đang thất bại trước khi ra mắt?

MiCA bị cảnh báo là quá chặt khi stablecoin euro tăng nhanh, còn digital euro tiếp tục chậm tiến độ

Khung MiCA của Liên minh châu Âu đang đối mặt với chỉ trích rằng các yêu cầu quá nghiêm ngặt có thể làm giảm sức cạnh tranh của khu vực trong mảng stablecoin. Trong khi đó, các stablecoin neo theo euro lại đang tăng hiện diện nhờ sự rõ ràng hơn về pháp lý, còn dự án digital euro của ECB vẫn chưa bước vào giai đoạn thử nghiệm rộng.

MiCA bị xem là quá khắt khe với stablecoin euro

Một báo cáo mới cho rằng khung MiCA đang tạo ra các ràng buộc khiến doanh nghiệp khó mở rộng trong EU, từ đó làm suy yếu khả năng cạnh tranh của khu vực trong phát triển stablecoin. Cách nhìn này nhấn mạnh rủi ro rằng một số hoạt động có thể chuyển sang nơi có quy định linh hoạt hơn.

Báo cáo còn cho rằng chính sách hiện tại có thể đẩy châu Âu vào phía bất lợi của đường cong “Laffer” về quy định, tức mức độ siết chặt đi quá xa sẽ làm giảm hiệu quả thay vì tăng kiểm soát. Trên cơ sở đó, một số kiến nghị đang hướng đến việc điều chỉnh có mục tiêu để hỗ trợ hệ sinh thái stablecoin bằng euro thay vì chỉ dựa vào CBDC.

ECB vẫn theo đuổi digital euro nhưng tiến độ chậm

ECB đã ký các thỏa thuận với ba tổ chức tiêu chuẩn châu Âu để tái sử dụng các chuẩn thanh toán mở cho giao dịch chạm, kết nối hệ thống của thương nhân và thanh toán dựa trên biệt danh. Mục tiêu là giảm chi phí triển khai cho ngân hàng và nhà bán lẻ, đồng thời tạo trải nghiệm thống nhất hơn trong khu vực đồng euro.

Theo kế hoạch hiện nay, vòng thử nghiệm của digital euro chưa được kỳ vọng bắt đầu trước nửa sau năm 2027 và sẽ kéo dài 12 tháng với số lượng ngân hàng, thương nhân tham gia còn hạn chế. ECB cũng cho biết nếu được phát hành, digital euro sẽ miễn phí cho các dịch vụ cơ bản, nhưng không có ý định cho phép thanh toán lập trình sẵn cho các hóa đơn thông thường để tránh cạnh tranh trực tiếp với ngân hàng thương mại.

Về chi phí dự án, các con số công khai vẫn khá hạn chế. Ước tính hiện có cho thấy ít nhất 1,12 tỷ euro đã được phân bổ, trong khi thêm 2,62 tỷ euro được kỳ vọng vào năm ra mắt. Việc không công bố chi tiết đầy đủ khiến mức độ kiểm soát ngân sách của dự án tiếp tục là điểm gây tranh luận.

Stablecoin neo euro tăng nhanh nhờ độ rõ ràng pháp lý

Dữ liệu được nêu từ TRM Labs cho thấy hoạt động crypto bán lẻ toàn cầu chậm lại trong hai quý liên tiếp, với tổng khối lượng giảm còn 979 tỷ USD, thấp hơn 11% so với cùng kỳ năm trước. Dù vậy, riêng stablecoin định danh bằng euro lại ghi nhận đà tăng rõ rệt trong cùng giai đoạn.

Từ tháng 1/2025 đến tháng 3/2026, khối lượng stablecoin euro tăng từ 69 triệu USD lên 777 triệu USD. Động lực chính được gắn với sự rõ ràng hơn về quy định dưới MiCA, giúp giảm bất định cho cả bên phát hành lẫn người dùng.

Trong nhóm tài sản này, EURC của Circle hiện nắm hơn 50% thị phần stablecoin euro sau khi có giấy phép EMI tại Pháp, cho phép hoạt động trên toàn bộ 27 quốc gia thành viên EU. Khối lượng giao dịch của EURC được nêu là đã tăng hơn 1.100%, còn EURCV của Société Générale-FORGE tăng hơn 340%.

Ngân hàng châu Âu cũng đang nhập cuộc

Song song với các nhà phát hành stablecoin hiện có, 10 ngân hàng lớn tại châu Âu gồm BNP Paribas, ING và UniCredit đã lập một liên minh để phát hành stablecoin bảo chứng bằng euro vào giữa năm 2026 thông qua pháp nhân mới mang tên Qivalis. Nhóm này cũng đã nộp hồ sơ xin giấy phép tổ chức tiền điện tử tại Hà Lan để cung cấp một lựa chọn được quản lý, gắn với euro.

Sự xuất hiện của cả doanh nghiệp tiền điện tử lẫn các ngân hàng truyền thống cho thấy nhu cầu đối với công cụ thanh toán số neo theo euro đang tăng lên. Tuy nhiên, việc thị trường này phát triển nhanh đến đâu vẫn phụ thuộc vào cách MiCA được áp dụng trong thực tế, mức độ chấp nhận của các tổ chức tài chính và tốc độ hoàn thiện hạ tầng thanh toán của ECB.

Tổng kết

Bức tranh hiện tại cho thấy EU đang đi trên hai hướng cùng lúc: siết khung pháp lý với MiCA nhưng vẫn tìm cách thúc đẩy một hạ tầng thanh toán số riêng thông qua digital euro. Trong ngắn hạn, stablecoin neo euro đang hưởng lợi từ sự rõ ràng hơn về quy định, còn digital euro vẫn ở trạng thái chuẩn bị dài hơi với nhiều câu hỏi về chi phí, phạm vi thử nghiệm và vai trò thực tế trên thị trường.